GRUPA SPOTKANIOWA SPR

Należymy do:

Rada gejom nierada

Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji - po piśmie dot. odcinka serialu "Harmidom", w którym przez chwilę pokazano parę ojców-gejów - upomniał nadawcę (serial pokazuje Nickelodeon Polska), aby "wystrzegał się emitowania materiałów prezentujących model rodziny sprzeczny z wzorcem, który w Polsce podlega ochronie prawnej". W piśmie było więcej takich niedorzeczności, więc SPR wypunktowało je dla przewodniczącego.

"Harmidom" ("The Loud House") to kreskówka, która powinna podobać się ludziom "dobrej zmiany" już przez to, że stawia na duże (naprawdę duże) rodziny: główny bohater ma bowiem dziesięć sióstr. Homofoby szybko wypatrzą w tym sielskim, prorodzinnym krajobrazie wielką skazę: najlepszy przyjaciel głównego bohatera ma dwóch ojców-gejów. Nie "jest wychowywany przez dwóch mężczyzn", tylko właśnie ma dwóch ojców-gejów.

Wprawdzie serial miał w Polsce premierę już w 2016 roku, ale dopiero po odcinku "Rola brata/Harmi-awantura" pokazanym w listopadzie 2017 roku do KRRiT trafiła homofobiczna skarga. Poniżej skan stanowiska przewodniczącego KRRiT, Witolda Kołodziejskiego, przesłanego nadawcy serialu.

KRRiT - ws. Harmidom.pdf
Adobe Acrobat Document 388.2 KB

Lektura pisma W. Kołodziejskiego dała nam dużo do myślenia - w końcu poza pierwszym akapitem co zdanie, to błąd, nieprawda albo kpina z przepisów. Aż dziw, ile niezrozumienia i fałszywych wyobrażeń o świecie i prawie można zmieścić w niezbyt długim tekście. Stąd pomysł, żeby panu przewodniczącemu pokazać - punkt po punkcie - jak bardzo się myli. Czy przeczyta nasze pismo? Liczymy, że tak. Czy zrozumie? Na to liczymy jeszcze bardziej.

Toruń, 29 czerwca 2018 roku

 

Witold Kołodziejski

Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji

Skwer kard. S. Wyszyńskiego 9

01-015 Warszawa 

Szanowny Panie Przewodniczący,

 

odnosząc się do Pańskiego stanowiska w sprawie oceny treści odcinka "Rola brata/Harmi-awantura" serialu pt. "Harmidom" (emisja: Nickelodeon Polska, 05 listopada 2017 r., godz. 9:15), zawartego w piśmie z 28 marca 2018 r. do prezesa zarządu VIMN POLSKA Sp. z o.o., Stowarzyszenie na Rzecz Lesbijek, Gejów, Osób Biseksualnych, Osób Transpłciowych oraz Osób Queer "Pracownia Różnorodności" stwierdza, co następuje.

 

1) Tezy, jakoby "na gruncie obowiązującego prawa" fundamentem rodziny było małżeństwo będące monogamicznym związkiem kobiety i rodziny, nie potwierdza żaden przepis obowiązującego prawa. Ponadto nie tylko nauki społeczne, ale nawet polskie prawo dostrzega szereg modeli rodziny; związek kobiety i mężczyzny jest tylko jednym z nich.

 

2) Art. 18 konstytucji nie definiuje rodziny ani nie utożsamia jej z małżeństwem. Kodeks rodzinny i opiekuńczy – a zatem ustawa, która szczegółowo reguluje zarówno instytucję małżeństwa jak i pokrewieństwa – mówi o rodzinie zarówno w Tytule I (rodzina, którą małżonkowie zakładają zawierając swój związek) jak i w Tytule II (gdzie pojęcie rodziny nie ma związku z małżeństwem).

 

3) Art. 18 konstytucji stwierdza, że m.in. rodzina znajduje się pod ochroną i opieką państwa. Ochrona ta przysługuje wszystkim rodzinom, w tym rodzinom bezdzietnym, niepełnym, wielodzietnym (jak serialowa rodzina Harmidomskich), patchworkowym, założonym przez osoby, które nie są w związku małżeńskim, a także rodzinom założonym przez osoby tej samej płci (jak serialowa rodzina Młodowskich); co do braku przeszkód "dla odniesienia pojęcia rodziny także do trwałych związków między osobami tej samej płci" por. Garlicki Leszek (red.), Zubik Marek (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom II, wyd. II, Wydawnictwo Sejmowe, 2016.

 

4) Obowiązek szanowania przez nadawców przekonań religijnych odbiorców nie oznacza, że nadawcy mają filtrować audycje i inne przekazy usuwając treści, które mogą budzić dezaprobatę powodowaną przekonaniami religijnymi. Takie rozumienie obowiązku nadawców wynikającego z art. 18 ust. 2 ustawy o radiofonii i telewizji oznaczałoby religijną autocenzurę. Przedmiotowy przepis oznacza wyłącznie to, że "nadawcy winni powstrzymać się w programach od wyrażania takich treści, które w sposób bezpośredni godzą w uczucia religijne członków wszelkich wyznań" (por. Sobczak Jacek, Radiofonia i telewizja. Komentarz do ustawy, wyd. I, Zakamycze, 2001). Nie sposób uznać, że pokazanie jednopłciowej pary jako zgodnego związku wychowującego dziecko "w sposób bezpośredni godzi w uczucia religijne" kogokolwiek.

 

5) "Chrześcijański system wartości" jest pojęciem szerokim i nie ogranicza się do systemu wartości jednej z denominacji chrześcijańskich. Zarówno w Polsce jak i na świecie istnieją kościoły i chrześcijańskie związki wyznaniowe, które w pełni akceptują i popierają rodziny jednopłciowe. W związku z powyższym należy przypomnieć, że jednym z głównych zadań Krajowej Rady, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, jest zapewnienie otwartego i pluralistycznego charakteru radiofonii i telewizji. W tym kontekście przedkładanie jednego z chrześcijańskich systemów wartości nad inny z całą pewnością nie zapewni pluralizmu mediów publicznych.

 

6) Wychowywanie dzieci przez pary jednopłciowe jest faktem zarówno w Polsce jak i za granicą. Ukazanie dziecka wychowywanego przez dwóch ojców nie jest "moralną akceptacją" tego zjawiska, ale relacjonowaniem rzeczywistości (także za pomocą kreskówki). W przedmiotowym przypadku nie sposób uznać, że nadawca dokonał jakiejkolwiek moralnej albo innej oceny tego zjawiska. Zarazem, uwzględniając wielość przekonań religijnych, należy przestrzec nadawców i Krajową Radę przed udzielaniem albo odmawianiem "moralnej akceptacji" zjawiskom społecznym, zwłaszcza z obszaru życia prywatnego i rodzinnego – nie ma bowiem wspólnej wszystkim moralności, która byłaby podstawą dla powyższego.

 

7) Co do kwalifikacji ww. odcinka należy wskazać, że jego temat – przygotowanie przyjaciela głównego bohatera do roli starszego brata – oraz sposób jego prezentacji pozwala na kwalifikację do I kategorii wiekowej. Przemawiają za tym zarówno przedstawienie pozytywnego obrazu świata jak i jednoznacznie prospołeczna postawa głównego bohatera i jego przyjaciela, ich przyjazne nastawienie do ludzi, nasycone emocjami pozytywnymi, w szczególności radością, zachwytem i życzliwością. Przyjaciel głównego bohatera jest uradowany i zachwycony na myśl, że będzie miał rodzeństwo; "Starszym bratem będę. To najważniejsza z moich ról" – informuje przyjaciela, który podziela jego emocje. Choć jednopłciowa para – rodzice przyjaciela głównego bohatera – pojawia się w ww. odcinku zaledwie dwa razy i na krótko, to oddaje wzorzec miłości przyjacielskiej i opiekuńczej. Dla jasności należy jednak wskazać, że inne elementy fabuły (np. to, że główny bohater płaci swojemu rodzeństwu, żeby "podbudować" pewność siebie przyjaciela), a także zastosowanie takich środków jak żart czy ironia, mogą skutkować tym, że ww. odcinek serialu będzie niezrozumiały dla osób poniżej 12 lat.

 

Poddając Panu powyższe okoliczności pod rozwagę Stowarzyszenie wnosi, aby w podobnych przypadkach zaniechał Pan moralnej oceny emitowanych programów oraz przestrzegał zasady pluralizmu mediów publicznych.

 

Z poważaniem

 

(-) Przemysław Szczepłocki

osoba wchodząca w skład zarządu

 

Do wiadomości:

- VIMN POLSKA Sp. z o.o., ul. Mokotowska 19 00-560 Warszawa.