Włącz się!

Nie siedź na kanapie, nie czekaj aż inni ludzie zrobią coś za Ciebie.
To zaangażowanie Twoje i dziesiątek ludzi takich jak Ty, może coś zmienić na lepsze. Jeśli masz już dość homofobii. Jeśli chcesz poznać ludzi podobnie myślących. Jeśli po prostu nudzisz się w domu. Dołącz do nas! Napisz do Justyny

Należymy do:

"Seks w moim mieście" - pytania do ministra i Krajowego Centrum ds. AIDS

SPR śledzi trwające od ponad dziesięciu dni wydarzenia toczące się wokół strony internetowej "Seks w moim mieście". Dziwi nas i niepokoi postępowanie Ministra Zdrowia i Krajowego Centrum ds. AIDS w tej sprawie. Czas na kilka pytań do tych instytucji.

KCAIDS i MZ (29.11.2013).pdf
Adobe Acrobat Document 2.7 MB

Toruń, 29 listopada 2013 roku

 

Bartosz Arłukowicz

Minister Zdrowia

ul. Miodowa 15

00-952 Warszawa

 

Anna Marzec-Bogusławska

Dyrektora Krajowego Centrum ds. AIDS

ul. Samsonowska 1

02-829 Warszawa

Szanowni Państwo,

 

Stowarzyszenie Na Rzecz Lesbijek, Gejów, Osób Biseksualnych, Osób Transpłciowych Oraz Osób Queer "Pracownia Różnorodności" z uwagą śledzi rozwój wydarzeń dotyczących strony internetowej "Seks w moim mieście" (www.sekswmoimmiescie.pl), obejmujący:

  • prasowe doniesienia na jej temat z 18 i 19 listopada br.,
  • informacje o presji Ministra Zdrowia na Krajowe Centrum ds. AIDS, aby "zamknąć" ww. stronę,
  • kilkudniowe zniknięcie strony i towarzyszące temu przeprosiny,
  • oświadczenie Krajowego Centrum, że żadnych treści zamieszczonych na ww. stronie z nim nie konsultowano,
  • rozwiązanie ze skutkiem natychmiastowym umowy 09/282/13 z 01 października br. przez Krajowe Centrum,
  • zapowiedź złożenia zawiadomienia o przestępstwie polegającym na propagowaniu pornografii i zachęcaniu do zażywania narkotyków za pomocą ww. strony,
  • oświadczenia Stowarzyszenia Lambda Warszawa,
  • "przywrócenie" ww. strony.

Z powyższych działań najbardziej zaniepokoiły Stowarzyszenie działania Krajowego Centrum oraz Ministra Zdrowia, wobec czego postanowiono wystąpić do Państwa z niniejszym pismem.

W piśmie z 18 listopada br. rozwiązującym umowę 09/282/13 stwierdzono, że treści umieszczone na stronie internetowej www.sekswmoimmiescie.pl "należałoby uznać za nieprzystające do zadań publicznych polegających na profilaktyce dotyczącej narkotyków", a ponadto, że – z punktu widzenia prowadzonej przez państwo polityki w zakresie przeciwdziałania narkomanii – "niedopuszczalne" jest "określanie np. sposobu zażywania określonych narkotyków". Stwierdzenia powyższe są zaskakujące z dwóch powodów.

Po pierwsze: w ogłoszeniu o otwartym konkursie ofert na realizację w roku 2013 zadań z zakresu profilaktyki zakażeń HIV, zadanie typu C "Programy skierowane do osób o zwiększonym poziomie ryzykownych zachowań" (Kod: C/MSM/13) jednoznacznie wskazano, że jedną z możliwych form działania są "nowoczesne metody komunikacji/edukacji z osobami podejmującymi ryzykowne zachowania w tym dla MSM eksperymentującymi ze środkami psychoaktywnymi". Innymi słowy: już z ogłoszenia o konkursie ofert jasno wynikało, że zadanie jest kierowane do bardzo szczególnej grupy docelowej, do której należą m.in. osoby zażywające narkotyki.

Po drugie: "Krajowy Program Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2011-2016" (załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 22 marca 2011 roku w sprawie Krajowego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2011-2016; Dz. U. z 2011 roku, Nr 78, poz. 428) wśród celów głównych obszaru "Leczenie, rehabilitacja, ograniczanie szkód zdrowotnych i reintegracja społeczna" wymienia "poprawę jakości życia osób używających narkotyków szkodliwie i osób uzależnionych", a wśród wskaźników monitoringu określonych dla tego celu podaje m.in. "liczbę osób uczestniczących w programach redukcji szkód". "Liczba osób uczestniczących w programach redukcji szkód w bieżącym roku/w poprzednim roku" jest też jednym ze wskaźników monitoringu (obok m.in. "liczby i odsetka osób używających narkotyków szkodliwie i osób uzależnionych zakażonych HCV/HIV w bieżącym roku/w poprzednim roku") realizacji "Kierunku 2: poprawa stanu zdrowia osób używających szkodliwie i osób uzależnionych od narkotyków" w ramach ww. obszaru. Wśród działań objętych Kierunkiem 2 w ramach ww. obszaru Program wymienia też "zwiększenie liczby i różnorodności specjalistycznych programów leczniczych w jednostkach penitencjarnych i zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich, w tym leczenia substytucyjnego i redukcji szkód dla osób uzależnionych od narkotyków". Dodać należy, że "Strategia antynarkotykowa UE na lata 2013–2020" (Zalecenie Rady z 29 grudnia 2012 roku, Dz. Urz. UE seria C z 2012 roku, 402/01) stwierdza – odnośnie do "Obszaru polityki: ograniczanie popytu na narkotyki" – że "ograniczanie popytu na narkotyki obejmuje szereg równie ważnych i wzajemnie wzmacniających się środków, w tym prewencję (środowiskową, uniwersalną, selektywną i wskazującą), wczesne wykrywanie i interwencje, ograniczanie ryzyka i szkód, leczenie, rehabilitację i reintegrację społeczną oraz wyjście z nałogu". Jednym z priorytetów Strategii jest "poprawa osiągalności, dostępności i zasięgu skutecznych i zróżnicowanych środków obniżania popytu na narkotyki, promowanie korzystania z najlepszych praktyk i ich wymiany oraz opracowanie i wprowadzenie w życie standardów jakościowych w odniesieniu do prewencji (środowiskowej, uniwersalnej, selektywnej i wskazującej), wczesnego wykrywania i wczesnej interwencji, ograniczania ryzyka i szkód, leczenia, rehabilitacji, reintegracji społecznej i wyjścia z nałogu".

Jak z powyższego widać, na szczeblu krajowym i unijnym jest zgoda na to, aby działania skierowane do osób, które już zażywają narkotyki, nie polegały tylko i wyłącznie na kreowaniu postaw abstynenckich, aby do tej grupy kierować inny przekaz: ograniczający szkody i ryzyka. Takie podejście, jak się wydaje, jest skutkiem trafnej oceny sytuacji: osoby używające narkotyków nie ulegną nawoływaniom do abstynencji i leczenia, zignorują je – jest natomiast szansa, że trafi do nich inny komunikat, mówiący o ograniczaniu ryzyka i szkód wynikających z zażywania narkotyków. Taka ocena sytuacji może wydawać się odległa od twardej i bezkompromisowej walki z uzależnieniem (realizowanej m.in. poprzez propagowanie abstynencji), ale jest przejawem realizmu. Ten sam realizm można dostrzec w cytowanym wyżej ogłoszeniu o otwartym konkursie ofert: wskazano w nim konkretną grupę docelową i wymagano odpowiednio dostosowanych metod działania. "Redukcja szkód" jest taką właśnie metodą działania – adresowaną do osób już korzystających z narkotyków.

Działania objęte umową 09/282/13 nie były kierowane do całego społeczeństwa ani nawet do jakiejś liczniejszej grupy społecznej. Zarzut niezgodności tych działań z polityką państwową w zakresie przeciwdziałania narkomanii jest chybiony, gdyż – jak wykazano wyżej – chodziło nie tylko o działania dostosowane do specyfiki grupy docelowej, ale wręcz działania przewidziane dla tej grupy docelowej przez „Krajowy Program Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2011-2016”. Zarzut niezgodności byłby zasadny jedynie wówczas, gdyby chodziło o działania skierowane do innej grupy docelowej – wobec której wymagane jest odmienne podejście, inna strategia.

Mając na uwadze powyższe Stowarzyszenie prosi Krajowe Centrum i Ministra Zdrowia o odpowiedzi na poniższe pytania.

  1. Czy – w świetle powyższego – Krajowe Centrum i Minister Zdrowia, w imieniu którego Krajowe Centrum zawarło ww. umowę, podtrzymują stanowisko o niezgodności treści zamieszczonych na ww. stronie internetowej z polityką państwa w zakresie zapobiegania narkomanii, wyrażone w piśmie z 18 listopada br. rozwiązującym ww. umowę?
  2. Czy oferta złożona przez Stowarzyszenie Lambda Warszawa i pozostałe organizacje opisywała, co będzie zawierała strona internetowa, w szczególności, czy opisywała, że strona będzie prezentowała podejście ograniczania szkód i ryzyk związanych z zażywaniem narkotyków? Jakie informacje nt. strony internetowej zawierała oferta otrzymana przez Krajowe Centrum?
  3. Strona www.sekswmoimmiescie.pl została uruchomiona około dwóch tygodni przed jej "zamknięciem" 18 listopada br. W komunikacie Krajowego Centrum z 18 listopada br. stwierdzono, że "treści zamieszczone na stronie internetowej www.sekswmoimmiescie.pl nie były akceptowane przez Centrum. Forma, treść oraz zawartość serwisu jest wyłącznie dziełem autorów". Czy powyższe oznacza, że ani przed, ani po uruchomieniu ww. strony nikt z organizacji realizujących umowę 09/282/13 nie skontaktował się z Krajowym Centrum (np. telefonicznie lub pocztą elektroniczną), żeby przedstawić tę stronę? Jeśli nie – czy to oznacza, że przez dwa tygodnie funkcjonowania ww. strony nikt z Krajowego Centrum nie zainteresował się tym, czy została ona uruchomiona ani co zawiera, że nie sprawdzono tego, jak przebiega realizacja umowy w tym zakresie (a przecież całe zadanie miało zostać wykonane w relatywnie krótkim czasie – 2,5 miesiąca)?
  4. Czy "zamknięcie" strony www.sekswmoimmiescie.pl nastąpiło na polecenie Krajowego Centrum czy Ministra Zdrowia?
  5. Dlaczego umowę 09/282/13 "rozwiązano ze skutkiem natychmiastowym", zaprzepaszczając w ten sposób realizację całego zadania, będącego jej przedmiotem? Ww. strona internetowa była przecież tylko małą częścią tego zadania.
  6. Rozwiązanie umowy 09/282/13 nastąpiło w momencie, kiedy ww. strona internetowa była "zamknięta". Czemu nie wykorzystano "zamknięcia" strony dla zmiany jej treści tylko – zamiast tego – rozwiązano umowę?

Oczekując odpowiedzi Krajowego Centrum ds. AIDS i Ministra Zdrowia, pozostaję

 

z poważaniem

 

/-/ Przemysław Szczepłocki

osoba wchodząca w skład zarządu