Należymy do:

Skąd się wzięło IDAHO - Międzynarodowy Dzień Przeciw Homofobii?

17 maja 1990 roku zakończyła się 43. sesja Światowego Zgromadzenia Zdrowia (World Health Assembly), naczelnej władzy Światowej Organizacji Zdrowia (World Health Organization), złożonej z ministrów zdrowia krajów członkowskich tej organizacji (w tym Polski). Podczas tej sesji (trwała od 07 maja 1990 roku) Zgromadzenie m.in. przyjęło dziesiątą edycję Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems) znaną pod skrótem ICD-10. W odróżnieniu od swojej poprzedniczki z 1977 roku, ICD-10 nie wymieniała homoseksualności a we wstępie do niej stwierdzono "homosexuality in itself is no longer included as a category". Choć wydarzenie to jest do dziś całkowicie błędnie interpretowane i przedstawiane jako "wykreślenie homoseksualności ze światowej listy chorób" (często "chorób psychicznych"), to stało się niezwykle ważnym symbolem dla osób LGBTQ na całym świecie. Na pamiątkę tego wydarzenia 17 maja stał się terminem Międzynarodowego Dnia Przeciw Homofobii (International Day Against Homophobia - IDAHO), którego pełną nazwę zmieniono najpierw na Międzynarodowy Dzień Przeciw Homofobii i Transfobii a następnie na Międzynarodowy Dzień Przeciw Homofobii, Bifobii i Transfobii (International Day Against Homophobia, Biphobia and Transphobia - IDAHOBIT).

Symboliczne znaczenie tego, co stało się 17 maja 1990 roku, trudno przecenić: uznawana za najważniejszą międzynarodowa organizacja zajmująca się zdrowiem ogłosiła, że homoseksualność jest czymś zwyczajnym, że nie jest problemem medycznym ani chorobą. Dla osób homoseksualnych był to długo oczekiwany sygnał: jesteście zdrowymi ludźmi, nie dajcie sobie wmówić, że jest inaczej.

Warto jednocześnie pamiętać, co kryje się za tym symbolem. Prace nad ICD-10 zaczęły się w 1983 roku. 10 lat wcześniej Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne - w kolejnej edycji "Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders" (DSM) - nie zawarło homoseksualności. Jednak nawet ICD-9, która wymieniała homoseksualność, nie stwierdzała, że należy ją traktować jako chorobę. Wyjaśniła to - w 1994 roku - sama Światowa Organizacja Zdrowia. Na łamach "Journal of the American Medical Association" opublikowano wówczas list pracowników WHO, klarujący, że kolejne edycje ICD - wbrew pokutującemu do dziś wyobrażeniu - nie są "listami chorób". To, że coś figuruje w ICD nie znaczy, że jest chorobą. ICD jest - mimo swojej nazwy - niczym więcej niż narzedziem statystycznym, służącym krajom członkowskim do sprawozdawczości w zakresie kontaktów społeczeństwa ze służbą zdrowia. Poniżej zamieszczmy skan strony "Journal of the American Medical Association" z w/w listem.

Homosexuality in the ICD-9.pdf
Adobe Acrobat Document 200.6 KB

Przesadzone są też relacje, że WHO "wykreśliła" homoseksualność z ICD. Postęp nauk medycznych spowodował, że WHO - podczas wieloletnich przygotowań ICD-10 - doszła do wniosku, że orientacja seksualna per se nie jest przyczyną, dla której należy kontaktować się ze służbą zdrowia. Z tego względu w ICD-10 - będącej długą listą kodów służących w statystyce medycznej do opisania dokonanego rozpoznania - nie przewidziano kodu dla homoseksualności.

Choć rzeczywistość wyglądała dużo bardziej przyziemnie, niż może tego wymagać ranga symbolicznego wydarzenia i jego daty, to upamiętniający to wydarzenie dzień - IDAHO - w niczym nie stracił na znaczeniu. To data ważna i potrzebna, przypominająca o ponurej przeszłości oraz o walce z homofobią, która cały czas trwa. IDAHO pozostaje najważniejszą datą w branżowym kalendarzu - pamiątką po dniu, kiedy świat oficjalnie dowiedział się, że jesteśmy normalnymi ludźmi.