Należymy do:

Visual Kei - androgyniczny styl prosto z Japonii

Przeciętny heterycki konsument zachodniej kultury masowej może przeżyć niemały szok i zaskoczenie przy pierwszym kontakcie z Visual Kei, charakterystycznym stylem j-rocka (Japan rocka). Co więcej, także nie jedna osoba LGBT może poczuć się zagubiona w temacie. Dlatego wiec proponuję bliżej przyjrzeć się temu fenomenowi, rodem z Kraju Kwitnącej Wiśni.

Stylistyka Visual Kei (visual-ang.- wizualny; kei-jap.- kształt) stanowi nieodłączny element gatunku j- rocka, choć oczywiście nie stanowi jego całości. Jednak naprawdę trudno odnaleźć choć jeden zespół, nie stosujący w jakiejś mierze elementów Visual Kei. Najpierw więc garść teorii, aby łatwiej nam było odnaleźć się w dalszym tekście.

Styl Visual Kei, najogólniej ujmując zakłada się na celowym i wyraźnym stosowaniu stylistyki androgynicznej (androgynia- połączenie cech męskich i żeńskich, zarówno na poziomie fizycznym jak i emocjonalnym) w wizualnej kreacji. Stosowane są przy tym niektóre techniki crossdressingu, dominują jednak raczej stroje typu uni- sex, niż te konkretnie przypisane do płci przeciwnej ( 95 % zespołów visual kei to wyłącznie mężczyźni). Dodatkowo charakterystyczne są męskie makijaże. Jednak obydwa powyższe, podstawowe elementy stylistyki są na tyle zbalansowane, że nie zacierają odbioru właściwej płci- męskiej. Budowa androgynicznej sylwetki oraz celowa gra powstałymi w ten sposób dwuznacznościami- to główne cele artystyczne zespołów japońskiej sceny Visual Kei.

Po tym ogólnym wstępie – nieco historii. Styl Visual kei to stosunkowo młode zjawisko. Korzeniami sięga lat 80-tych, przy czym wyraźna jest fascynacja europejskim oraz amerykańskim glam rockiem (David Bowie, Motley Crue). To dało "ideologiczne" podstawy do późniejszego rozwoju androgynicznych sylwetek i "przebieranek". Jednak w pełni Visual kei rozwinął się dopiero w latach 90-tych, a początek XXI wieku to dalszy jego burzliwy rozwój. Obecnie japońska scena została całkowicie zdominowana przez różne odmiany Visual Kei. Do prekursorów stylu zaliczyć trzeba z pewnością X- Japan, Dir en Grey czy D'erlanger. Obecnie liderami są zespoły takie jak The GazettE, Alice Nine czy An Cafe. Fenomenem samym w sobie pozostaje zespół Malice Mizer.

Mana-sama, ekscentryczny gitarzysta Malice Mizer
Mana-sama, ekscentryczny gitarzysta Malice Mizer

Przechodząc do konkretnych elementów stylistyki Visual Kei, trzeba wspomnieć o najważniejszych niuansach, które ją tworzą. Nazywanie artystów Visual Kei transwestytami lub porównywanie ich stylu do "Emo" może wynikać jedynie z niewiedzy i pochopnego sądu. Jak nadmieniłem wyżej, stosowany crossdressing korzysta raczej z mody uni-sex, uzupełnionej co prawda dużą dawką raczej kobiecej galanterii i biżuterii. Oczywiście poza nurtem głównym, Visual Kei ma także swoje ekstremy, jak każdy styl. Niektóre kreacje idą w kierunku mocno teatralnym (falbaniaste suknie i dodatki, kryzy) lub bajecznie kolorowym, inspirowanym japońską Mangą. Inne są bardzo mroczne, wręcz zahaczające o makabreskę.

wbrew pozorom, wszystkie obecne tu osoby to mężczyźni
wbrew pozorom, wszystkie obecne tu osoby to mężczyźni

Równie nieodłącznym elementem tej stylistyki jest dopracowany, męski makijaż idealnie współgrający z przeważnie delikatnymi i chłopięcymi twarzami Japończyków. W połączeniu z wymyślnymi fryzurami potrafi on zrobić naprawdę oszałamiające wrażenie. Należy podkreślić, że zarówno makijaż, jak i stroje bardzo dalekie są od przerysowania czy kiczowatości, bardziej przypominają "nieustający pokaz mody" i to z najwyższej półki.

typowe kreacje Visual Kei
typowe kreacje Visual Kei

Jak wygląda tło obyczajowe Visual Kei w Japonii? Co ciekawe, w dużej mierze styl ten stracił już swój seksualny, skandalizujący wydźwięk. Stał się kolejnym zjawiskiem artystycznym, wyżej wzmiankowanym "nieustającym pokazem mody", rodzajem show. Blichtr zespołów Visual Kei może też być postrzegany jako odtrutka dla przeciętnego młodego Japończyka, który cały tydzień spędza w "szarym", jednakowym mundurku szkolnym.

A teraz to, co być może najbardziej interesuje Nas, środowisko LGBTQ- orientacja seksualna artystów Visual Kei. I tu pewna niespodzianka- większość z nich to poza sceną standardowi heterycy. Podkreśla to znakomicie, że Visual Kei to w dużej mierze jedynie zabawa stylem. Pozostała część co prawda dalej gra w tej materii kartą dwuznaczności, jednak co najwyżej - stanowi faktycznie Bi. Przypadki homo coming- outu wśród twórców J- rocka są praktycznie nieobecne, brak więc jakichkolwiek podstaw do domysłów jaki procent z nich stanowią homoseksualiści.

łatwo o pomyłkę…
łatwo o pomyłkę…

Kończąc, wspomnę jeszcze o miejscu stylu Visual Kei w j-rocku jako muzyce, z jakiej się przecież wywodzi. Zespoły Visual Kei grają niezwykle różnorodną muzykę, od pop rocka, przez progresywny, alternatywny, hard aż po metal i goth metal. We wszystkie te gatunki dało się wpleść charakterystyczne cechy androgynicznej stylistyki.

Bartosz Kostański