W ramach Żywej Biblioteki udostępnimy czytelnikom „żywy księgozbiór” – przedstawicieli i przedstawicielki środowisk i grup społecznych, które zwykle postrzegamy przez pryzmat stereotypów i uprzedzeń. Ludzie, z którymi spotkamy się 23 kwietnia często zmagają się z dyskryminacją, a nawet wykluczeniem ze względu na wiek, kolor skóry, niepełnosprawność, sytuację materialną, pochodzenie etniczne, orientację seksualną lub wyznawane poglądy. Wierzymy, że spotkania z „żywymi książkami” to doskonała okazja, by ujrzeć w „innym” drugiego człowieka.

W Filii nr 1 spotkamy się m.in. z osobami wyznającymi religie takie jak buddyzm i judaizm, osobą niewidomą, osobą transseksualną oraz osobą pochodzenia azjatyckiego. - Chcemy pokazać torunianom, że świat jest złożony, a ludzie – różnorodni – i że tej różnorodności nie musimy się obawiać - mówi Marek Jurowski z Książnicy Kopernikańskiej.

O 9:00 rozpocznie się wystąpienie Agaty Stajer z Amnesty International Toruń podczas którego będzie można uzupełnić wiedzę na temat praw człowieka. Od 10.00 do 15.00 będą trwać spotkania z „żywymi książkami”. Czytelnicy i czytelniczki, którzy 23 kwietnia odwiedzą Filię nr 1, mogą liczyć na wsparcie osób pracujących w bibliotece, które pomogą w wyborze odpowiedniego tytułu i wyjaśnią zasady funkcjonowania Żywej Biblioteki.

Na prelekcję obowiązują zapisy. Prosimy, aby zorganizowane grupy z wyprzedzeniem informowały o zamiarze udziału w imprezie. Pierwsza Żywa Biblioteka w Toruniu odbyła się w październiku zeszłego roku. Impreza cieszyła się sporym zainteresowaniem – z przedstawicielami rozmaitych mniejszości spotkało się niemal sto osób. Torunianie rozmawiali m.in. z gejem, lesbijką, anarchistą, ateistą i ortodoksyjną katoliczką.

Żywa Biblioteka została wymyślona przez młodych ludzi z duńskiej organizacji Stop The Violence. Pierwsze „żywe książki” pojawiły się w 2000 r. na festiwalu w Roskilde. Obecnie w projekcie uczestniczy kilkadziesiąt miast na całym świecie, głównie w Europie i USA. W Polsce są wśród nich m.in. Gdańsk, Wrocław, Toruń i Grudziądz.

Blisko setka osób odwiedziło piątkową „Żywą Bibliotekę”, w tym nie tylko zorganizowane grupy szkolne, do których skierowana była akcja, ale także osoby indywidualne, które zainteresowały się imprezą dzięki plakatom oraz informacjom w lokalnych mediach.

Poniżej zamieszczamy wypowiedzi i wrażenia osoby koordynującej akcję oraz niektórych „żywych książek”.

Krzysztof Łukaszewski „Santa” – osoba koordynująca Żywą Bibliotekę z ramienia SPR:

„Czuję ulgę, że jest już po akcji i jeszcze większą – że wszystko się tak dobrze udało. Bardzo się denerwowałem, że coś nam nie wyjdzie – ostatnie dwie noce z trudem przespałem, więc teraz mam co nadrabiać. Grudziądz to miasto zupełnie inne, niż Toruń, gdzie SPR zrobiło Żywą Bibliotekę w październiku. Najbardziej martwiłem się, czy dopiszą szkoły. Ostatecznie odwiedziło nas niespełna sto osób, co oceniam jako dobry wynik. Cieszę się też, że dyrekcja Biblioteki Miejskiej miała odwagę i determinację, żeby gościć Żywą Bibliotekę, do tego przygotowaną przez organizację LGBTQ. Gotowość, żeby powtórzyć tę akcję, to kolejny powód do radości.”

Mateusz Korzus „Tymek” – osoba biseksualna:

„Jedna z osób zapytała mnie, czy uważam, że jestem chory psychicznie, bo w Biblii napisano, że mężczyzna powinien żyć z kobieta, a nie z mężczyzną. Ta osoba już na wstępie podkreśliła, że jest bardzo religijna i głęboko wierząca. Dostałem też bardzo ciekawe pytanie o to, czy – gdybym grał w teatrze – to wolałbym rolę kobiety.”

Bartosz Kostański – osoba niewierząca:

„Pierwsze dwie dziewczyny, które do mnie podeszły, nie spojrzały na moją kartę katalogową, tylko od razu wypaliły, od kiedy wiem, że «raz dziewczynka, raz chłopaczek». Zamurowało mnie, bo wprawdzie jestem biseksualny, ale w Żywej Bibliotece byłem ze względu na ateizm. Podsunąłem tym dziewczynom swoją kartę do przeczytania – okazało się, że źle je pokierowano, skąd też ten zabawny incydent.”

Aleksandra Skonieczka „Oluś” – lesbijka:

„Podobno byłam najpopularniejszą książką! To już drugi raz – w Toruniu było podobnie. Na temat lesbijek i osób LGBTQ prawie w ogóle nie ma rzetelnej i dostępnej wiedzy, za to krążą stereotypy i nieprawdy. Skoro byłam taką popularną żywą książką, to znaczy, że ludzie, szczególnie młodzież, są ciekawi dowiedzieć się czegoś o nas od nas samych. Czyli kolejne Żywe Biblioteki nie tylko są potrzebne, ale będą się cieszyć zainteresowaniem.”

Klara Hirao – osoba pochodzenia wielokulturowego:

„To była pierwsza taka akcja, w której uczestniczyłam. Bardzo mi się spodobało. Jestem w połowie pochodzenia japońskiego, więc jedna z osób zadała mi pytanie o stereotyp dotyczący malowania paznokci u stóp. Nigdy o czymś takim nie słyszałam i trochę trwało, zanim to wyjaśniłam z odwiedzająca mnie osobą.”

Przemek Szczepłocki „Multilicus” – gej:

„Bardzo dobrze rozmawiało mi się z rencistką, która odwiedziła Żywą Bibliotekę. W pewnym momencie obległy mnie media – jak wiem od kilku innych książek, w ich przypadku było podobnie. Zdziwiło mnie natomiast, że nie odwiedził mnie żaden chłopak – w czasie akcji w Toruniu było inaczej, choć i tam chłopcy przychodzili dwójkami – jakby się ubezpieczali.”

„Żywa Biblioteka” to projekt, w czasie którego udostępnia się lokalnej społeczności „żywy księgozbiór” – osoby ze środowisk i grup, wobec których rozpowszechnionych jest wiele uprzedzeń i które na co dzień spotykają się z dyskryminacją. Osoba odwiedzająca uzyskuje bezpośredni kontakt z osobami reprezentującymi rożne grupy społeczne, w tym m.in. mniejszości kulturowe, religijne, etniczne, narodowe – podobnie jak z książkami w tradycyjnej bibliotece.

Interakcja z “Żywymi książkami” odbywa się na zasadzie “jeden na jeden” i nie może przekroczyć 15-20 min. – chodzi o umożliwienie jak najpełniejszego wykorzystania dostępnego czasu przez jak największą liczbę osób odwiedzających. Każda “Żywa książka” dzieli się z osobami odwiedzającymi “Żywą Bibliotekę” swoim podejściem do świata oraz swoimi doznaniami -tym, jak jest odbierana przez otoczenie z uwagi na wyróżniającą ją cechę/właściwość. Odpowiada na pytania i opowiada o swojej codzienności.

Wydarzenie skierowane jest przede wszystkim do młodzieży licealnej. 26 lutego Biblioteka Miejska w Grudziądzu przekształci się w „Żywą Bibliotekę” udostępniającą „żywe książki” – osoby z którymi będzie można porozmawiać, poznać się bliżej, spojrzeć na świat jej oczami.

- Dzięki Żywej Bibliotece można się przekonać, że świat naprawdę jest różnorodny, że ta różnorodność otacza nas na co dzień, jest obok, na wyciągnięcie ręki, a nasze wyobrażenia o innych ludziach to często etykietki bez pokrycia - tłumaczy Krzysztof Łukaszewski ze Stowarzyszenia „Pracownia Różnorodności”. – Żywa Biblioteka pozwala zmierzyć się z naszymi stereotypami, samodzielnie sprawdzić, jaki naprawdę jest świat innych ludzi – dodaje.

Żywą Bibliotekę wymyślono w Danii w 2000 roku. Od tamtego czasu akcje wg duńskiego pomysłu przeprowadza się na całym świecie, także w Polsce. W październiku br. Stowarzyszenie „Pracownia Różnorodności” zorganizowało podobne wydarzenie we współpracy z Wojewódzką Biblioteką Publiczną w Toruniu – Książnicą Kopernikańską. Odwiedziła ją wówczas ponad setka osób. Żywe Biblioteki gościły już także w m.in. w Bydgoszczy, Krakowie, Opolu, Rzeszowie, Warszawie i Wrocławiu.

- „Żywa biblioteka” to świetny pomysł, a przede wszystkim niecodzienna forma kontaktu z ludźmi o różnych poglądach, wyznaniach czy orientacji seksualnej – mówi Aleksandra Ciżnicka, dyrektorka Biblioteki Miejskiej w Grudziądzu. Pierwsze w Grudziądzu spotkanie z „Żywymi książkami” zaplanowano na 26 lutego, w godz. 10-16 w Bibliotece Miejskiej w przy ulicy Legionów.

Żywa bibliotka - plakat

Nie żyjemy w tak jednorodnym kraju, jak wielu sądzi. Mieszkają tu ludzie o różnych poglądach, kolorach skóry, orientacjach seksualnych, różnym pochodzeniu etnicznym, wyznaniu (lub jego braku). To właśnie różnorodni ludzie będą „książkami”. Będzie można ich wypożyczyć i porozmawiać z nimi w czytelni.

Żywa Biblioteka pozwala na wyjście ze świata swoich własnych wyobrażeń na temat poszczególnych grup. Z podziału na „my” i „oni”. Pozwoli rozumieć innych ludzi i spojrzeć na świat ich oczami.

Każda „Żywa książka” dzieli się z osobami odwiedzającymi „Żywą Bibliotekę” swoim podejściem do świata oraz swoimi doznaniami -tym, jak jest odbierana przez otoczenie z uwagi na wyróżniającą ją cechę/właściwość, odpowiadając w tym celu na pytania i opowiadając o swojej codzienności. Interakcja z „Żywymi książkami” odbywa się na zasadzie „jeden na jeden” i nie może przekroczyć 15-20 min. – chodzi o umożliwienie jak najpełniejszego wykorzystania dostępnego czasu przez jak największą liczbę osób odwiedzających „Żywą Bibliotekę”. „Żywe książki” – osoby, które pełnią ich charakter, nie odgrywają żadnej roli ani niczego nie udają, ale szczerze opowiadają o sobie i swoim życiu.

Wydarzenie poprzedzi wykład psycholożki Marty Kosińskiej pt. „Dyskryminacja, tolerancja, akceptacja a uznanie praw”.
Marta Kosińska pracuje w Poradni Zdrowia Psychoseksualnego w Gdańsku. Jest trenerką i edukatorką w zakresie praw człowieka i seksualności, a także współautorką publikacji finansowanej przez Ministerstwo Edukacji Narodowej „Ja jestem innym ty” dotyczącej zajęć antydyskryminacyjnych. Uczy psychologii w British International School w Gdańsku.

Po zakończeniu Żywej Biblioteki zaplanowano spotkanie autorskie z Hubertem Klimko-Dobrzanieckim.
Hubert Klimko-Dobrzaniecki studiował filozofię, teologię i filologię islandzką. Wydał dwa tomiki wierszy po islandzku, zbiór opowiadań „Stacja Bielawa Zachodnia” oraz powieści: „Dom Róży. Krýsuvík” (nominacja do Nagrody literackiej Nike), „Kołysanka dla wisielca” i „Raz. Dwa. Trzy.”.

ŻYWA BIBLIOTEKA
Gdzie? Filia nr 1 Książnicy Kopernikańskiej przy ulicy Jęczmiennej 23, Toruń
Kiedy? 15 października 2009 roku
12:00 wykład Marty Kosińskiej
13:00 -18:30 Żywa Biblioteka
18:30 – spotkanie z Hubertem Klimko-Dobrzanieckim