Po wygranych wyborach prezydenckich Platforma Obywatelska ogłosiła apel o 500 dni spokoju – do wyborów parlamentarnych jesienią 2011 roku. SPR zrozumiało ten apel inaczej: sejm, rząd i prezydent są w ręku jednej partii, koniec absorbujących kłótni, zaczynamy rozwiązywanie problemów. Pozostało zapytać, które kwestie dotyczące osób LGBTQ zostaną załatwione oraz jak to nastąpi, a nowy prezydent wydawał się logicznym adresatem pytań.

Pierwszy list, zawierający sześć pytań dotyczących sytuacji lesbijek, gejów, osób biseksualnych, osób transpłciowych i osób queer, SPR wysłało w dniu zaprzysiężenia nowego prezydenta (08 sierpnia). Treść listu była niemal identyczna jak listów, które Pracownia Różnorodności i inne organizacje LGBTQ wysłały do kandydatów na prezydenta w trakcie kampanii wyborczej. Pełna treść listu – poniżej.

Dla upewnienia się, że list trafi do adresata, postanowiono, że będziemy wysyłać jeden list polecony dziennie. Trudno przeoczyć i zlekceważyć coś takiego, szczególnie, gdy listów uzbiera się pokaźny stos. Teraz, po pierwszych stu dniach kadencji i po pierwszych stu listach bez odpowiedzi zastanawiamy się, czy apel o 500 dni spokoju nie oznaczał, że przez tych 500 dni nie mamy co liczyć na odpowiedź. Mimo braku odpowiedzi nie poddajemy się i
codzienne listy będziemy wysyłać dalej – do skutku lub do końca kadencji prezydenta. Brak odpowiedzi na nasze listy świadczy przecież o prezydencie, a nie o nas.

Pobierz: treść listu SPR do prezydenta, w formacie. doc.

Po sierpniowym spotkaniu ?zapoznawczym? miało dziś miejsce pierwsze robocze spotkanie prof. Ireny Lipowicz z osobami reprezentującymi organizacje LGBTQ. Kampanię Przeciw Homofobii reprezentowały: Zofia Jabłońska, Anna Urbańczyk, Jan Świerszcz oraz Greg Czarnecki, Otwarte Forum ? Urszula Pawlik, Transfuzję ? Anna Grodzka i Stanisława Podobińska, a Pracownię Różnorodności ? Przemek Szczepłocki. Komendanta Głównego Policji reprezentował mł. insp. Krzysztof Łaszkiewicz.

W centrum zainteresowania znalazły się kwestie:

• podejścia Policji ? jako instytucji oraz jako poszczególnych funkcjonariuszek i funkcjonariuszy ? do osób LGBTQ występujących jako zawiadamiające o przestępstwie, jako świadkowie przestępstw, jako pokrzywdzeni i jako sprawcy przestępstw,
• szkolenia Policji w tematyce LGBTQ, przy czym omówiono dotychczasowe doświadczenia na tym polu, jak i plany oraz możliwe działania,
• negatywnego i nieufnego stosunku osób LGBTQ do Policji ? zastanawiano się nad sposobami wykreowania pozytywnego wizerunku Policji wśród osób LGBTQ.

Przedstawiciel KGP wyraźnie stwierdził, że ?homofobiczny policjant to zły policjant? i zadeklarował gotowość do współpracy Policji z organizacjami LGBTQ. Wskazał jednocześnie, że Policja działą w oparciu o przepisy i nie może wychodzić poza ich ramy. Szef zespołu prawa karnego w Biurze RPO zaapelował o zgłaszanie Rzeczniczce Praw Obywatelskich wszystkich przypadków homofobicznego zachowania Policji oraz spraw, w których pokrzywdzonymi są osoby LGBTQ, szczególnie tych, które nie są objęte ściganiem z urzędu z uwagi na brak interesu społecznego – pomimo homofobicznego podłoża przestępstwa. RPO dopuściła możliwość swojej interwencji celem zmiany postępowania Policji i prokuratury w sprawach tego rodzaju. Po wysłuchaniu stanowiska mł. insp. K. Łaszkiewicza oraz głosów organizacji LGBTQ Rzeczniczka Praw Obywatelskich stwierdziła ponadto, że zaczyna dostrzegać zasadność postulatu penalizacji homofobicznych przestępstw z nienawiści. Szef zespołu prawa konstytucyjnego w Biurze RPO przypomniał dotychczasowe (bezowocne) wystąpienia do Ministerstwa Sprawiedliwości ws. rozszerzenia zakresu ochrony prawno karnej art. 119, 256 i 257 kodeksu karnego. W tym kontekście prof. I. Lipowicz powtórzyła prośbę o przekazywanie jej informacji o przypadkach homofobicznych hate crimes ? mając takie argumenty łatwiej będzie przekonać sejm do zmiany kodeksu karnego. Ze swej strony organizacje LGBTQ przypomniały, że dysponują bardzo szczupłymi środkami, które pozwalają jedynie na reagowanie na zgłaszane im przypadki homofobii, natomiast nie umożliwiają poszukiwania takich przypadków; równocześnie większość ze zgłaszających się osób szuka pomocy, ale nie życzy sobie ujawniania swoich danych i często rezygnuje z zawiadomienia Policji. Ze strony organizacji padła również uwaga, że Policja czy inne agendy publiczne ? pomimo możliwości nieporównywalnych z możliwościami organizacji LGBTQ – nie pracuje ani nad budowaniem zaufania wśród osób LGBTQ ani nie czyni starań o zgłaszanie jej homofobicznych przestępstw.

Wśród ustaleń ze spotkania znalazła się też propozycja opracowania pisemnego standardu postępowania Policji oraz pokrzywdzonej osoby LGBTQ. Publikacja ta podawałaby wzorcowe rozwiązania prawidłowego postępowania z osobami LGBTQ oraz zawierałaby informację o uprawnieniach, przysługujących pokrzywdzonym. Proste i zrozumiałe w treści oraz wydane w trwałej formie standardy byłby dostępne w jednostkach Policji oraz za pośrednictwem organizacji LGBTQ. RPO zadeklarowała pomoc w ich opracowaniu oraz wydaniu.

Kolejne spotkanie organizacji LGBTQ z Rzeczniczką Praw Obywatelskich poświęcone zostanie wyłącznie problematyce osób transpłciowych, w szczególności osób transseksualnych.

W grudniu 2009 roku wydawało się, że Urząd Marszałkowski nie skorzysta z antydyskryminacyjnych propozycji SPR zgłoszonych podczas konsultacji programu współpracy województwa z organizacjami samorządowymi. Jedną z tych propozycji było utworzenie w UM komórki ds. równego traktowania i przeciwdziałania dyskryminacji. Propozycji nie przyjęto z uwagi na szczupłość środków w dyspozycji Urzędu. Mimo tego Lambda Bydgoszcz i SPR wspólnie zaapelowały do marszałka Piotra Całbeckiego, by ponownie rozważył utworzenie takiej komórki.

Odpowiedź dotarła do nas pod koniec kwietnia. Szefowa Wydziału Polityki Prorodzinnej i Rynku Pracy UM, pani Elżbieta Opiłowska, poinformowała nasze stowarzyszenia, że „dla podjęcia stosownych decyzji w tym zakresie zasadne jest przeanalizowanie zarówno potrzeb w zakresie działań wsparciowych i antydyskryminacyjnych wobec osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, jak również wypracowanie zakresów i możliwości działań, które możliwe są do prowadzenia na szczeblu Samorządu Wojewódzkiego”. A następnie poprosiła o informacje nt. homofobii oraz refleksję nad działaniami, jakie miałoby podejmować ”biuro ds. równego traktowania”. Wspólną odpowiedź Lambdy Bydgoszcz i Pracowni Różnorodności można przeczytać poniżej. O reakcji Urzędu Marszałkowskiego powiadomimy, gdy tylko ona nastąpi.

Materiały do pobrania:
- odpowiedź Urzędu Marszałkowskiego z prośbą o przybliżenie zjawiska dyskryminacji z 27 kwietnia 2010
- odpowiedź Pracowni Różnorodności i Lambdy Bydgoszcz z 17 maja 2010

Spotkanie rozpoczęło się od krótkiego wystąpienia prof. I. Lipowicz, w którym nakreśliła ona, które zagadnienia – jej zdaniem – wymagają uwagi RPO. Wskazała przy tym na kryzys zaufania do instytucji publicznych, który może stać się niebawem hamulcem rozwoju Polski. Przejawami tego kryzysu są zarówno skargi na Polskę wnoszone do trybunału w Strassburgu jak i lawina 60 tysięcy listów, które rocznie trafiają do biura RPO. Zdaniem kandydatki, działalność RPO jest ważnym czynnikiem pogłębiającym zaufanie społeczne do organów państwa – i to pomimo tego, że osoby, które do tej pory piastowały tę funkcję, różnie rozkładały akcenty swojej działalności, kładąc większy nacisk na sferę prawa pracy, wystąpienia generalne czy interwencje indywidualne. Prof. I. Lipowicz zaznaczyła w tym kontekście, że jej celem jest prawo człowieka do dobrej administracji.
Odnosząc się do kwestii wykluczenia społecznego, kandydatka stwierdziła, że najbardziej pomijaną i zapomnianą grupą społeczną są osoby starsze i osoby w podeszłym wieku, a na drugim miejscu plasują się osoby niepełnosprawne. Zdaniem prof. I. Lipowicz obie te grupy zostały pozostawione przez państwo bez pomocy, przy czym w odniesieniu do osób niepełnosprawnych zbyt często szermuje się argumentem wysokich kosztów, na poniesienie których Polski nie stać. Kandydatka zaznaczyła, że są działania na rzecz tych osób, które można prowadzić bez ponoszenia kosztów.
Wśród swoich atutów – przemawiających za wyborem jej na stanowisko RPO – kandydatka wymieniła ośmioletni staż w sejmie oraz znajomość mechanizmów funkcjonowania państwa.
Jednocześnie już w swoim wstępnym wystąpieniu prof. I. Lipowicz podkreśliła, że – w jej opinii – RPO nie jest organem, który ma ?zastępować? inne organy państwa (w późniejszej części spotkania wracała do tego szereg razy); w szczególności dotyczy to dziedziny tworzenia prawa. Jej zdaniem RPO ma stać na straży prawa już istniejącego i działać na innych obszarach, np. reagując na bezczynność władzy. Kandydatka dodała też, że ? jako RPO ? chce się przyczynić do popularyzacji mediacji jako metody załatwiania spraw i sporów.

Po wystąpieniu kandydatki przystąpiono do pytań publiczności. Poniżej większość z odpowiedzi prof. I. Lipowicz.

• Nie obawia się politycznej rekomendacji ani poparcia PO jako czynników, które będą osłabiać zaufanie do RPO. Dodała, że z rekomendacji PO pełni od 2008 roku funkcję dyrektorską w Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej i że cały jej kontakt z partią, która wystawiła jej kandydaturę, sprowadził się do jednego, krótkiego spotkania.
• Uchyliła się od odpowiedzi na pytanie, które osoby ? z dotychczasowych RPO ? podziwia i z jakiego powodu.
• Uchyliła się od odpowiedzi na pytanie Ewy Siedleckiej o ratyfikację konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych ? stwierdzając, że nie zna argumentów władz Polski, które nie dokonały ratyfikacji, oraz dodając, że problem może sprowadzać się do wyboru między brakiem ratyfikacji a ratyfikacją połączoną z koniecznością płacenia odszkodowań, bo na wprowadzenie postanowień konwencji w życie Polski być może nie stać.
• Nie umiała odpowiedzieć, czy zaskarżyłaby tzw. protokół dodatkowy do Karty Praw Podstawowych UE, natomiast stwierdziła, że na sprostanie wymogom KPP np. w zakresie ochrony zdrowia Polski prawdopodobnie nie stać (pytanie E. Siedleckiej).
• Uchyliła się od odpowiedzi na temat tzw. sankcji oznaczonej i tego, czy stanowi ona naruszenie konstytucyjnej zasady sądowego wymiaru kary ? stwierdziła, że póki ustawa zawężająca możliwość wyboru kary za niektóre przestępstwa do 25 lat pozbawienia wolności i dożywocia nie zostanie uchwalona, dyskusja o tym jest bezprzedmiotowa (pytanie E. Siedleckiej).
• Uchyliła się od odpowiedzi na pytania Adama Bodnara dotyczące wliczania oceny z religii do średniej ocen na maturze oraz o stosunek do sprawy Alicji Tysiąc. W tym drugim przypadku stwierdziła, że ?nie zna racji stron?, co było o tyle zaskakujące, że pytanie dotyczyło sprawy, w której ? z naruszeniem obowiązującego prawa, ale bez konsekwencji ? A. Tysiąc odmówiono aborcji, a Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł, że polskie prawo nie przewidywało żadnego mechanizmu pozwalającego A. Tysiąc na wyegzekwowanie jej uprawnienia do zabiegu.
• W odpowiedzi na pytanie A. Bodnara o tzw. ustawę antydyskryminacyjną stwierdziła, że nie jest zwolenniczką ?ustaw horyzontalnych?, bo ? jej zdaniem ? nie sprawdzają się one.
• W odpowiedzi na pytanie Grega Czarneckiego o potrzebę szkolenia Policji w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji stwierdziła, że trzeba zwiększać wrażliwość Policji; jednocześnie oskarżyła pytającego o stereotypy i ferowanie wyroków co do postępowania Policji ws. zastrzelenia Nigeryjczyka Maxwella I. na terenie praskiego bazaru.
• Zadeklarowała, że jest zwolenniczką wielokulturowości.
• W nawiązaniu do swojego wystąpienia wstępnego powtórzyła, że nie widzi się w roli inicjatorki procesu legislacyjnego, ale wskazała na możliwości kontrolne RPO oraz możliwość inicjowania kontroli przeprowadzanych przez inne podmioty, w tym NIK.
• W odpowiedzi na moje pytanie zapowiedziała, że spotkania z organizacjami LGBTQ będą się odbywać, bo trzeba ?wsłuchiwać się w ich głos?.
• Uchyliła się od odpowiedzi na moje pytanie, czy poprze nowelizację kodeksu karnego rozszerzającą ochronę przed przestępstwami z nienawiści na osoby dyskryminowane z uwagi na płeć, tożsamość płciową i orientację seksualną; dodała, że przed podjęciem decyzji musi poznać dane uzasadniające taką zmianę prawa.
• W odpowiedzi na moje pytanie na temat uznania przez państwo i prawo ? w jakichkolwiek formie i zakresie – związków osób tej samej płci stwierdziła, że ? w jej odczuciu ? nie jest to problem wymagający rozwiązania, że są dostępne narzędzia cywilnoprawne, które pozwalają uregulować sytuację takich związków, natomiast zmiany w prawie, w szczególności wprowadzenie związków partnerskich, może zostać odebrane jako próba obejścia konstytucyjnej ochrony małżeństwa.
• W reakcji na pytanie E. Siedleckiej o sprawę Piotra Kozaka przeciw Polsce, z której wynika konieczność zmiany stosunku polskiego prawa i polskich władz do związków osób tej samej płci, odparła, że wyroki trybunału strasburskiego mogą naruszać ?tradycję konstytucyjną? w poszczególnych krajach i dlatego należy do nich podchodzić ostrożnie. Jak stwierdziła w rozwinięciu, prawo może wyprzedzać świadomość społeczną (przykładem ma być relacja między stosunkiem społeczeństwa do kary śmierci a stanem prawnym, który takiej kary nie przewiduje), ale jest to ?marsz po grani? i trzeba przy tym uważać, aby prawo nie straciło swego autorytetu.
• Na pytanie Łukasza Bojarskiego dotyczące ?equality body? (którego utworzenie przewidują unijne dyrektywy antydyskryminacyjne) odparła, że woli, żeby powstał jeden podmiot zajmujący się wszystkimi przejawami dyskryminacji, aniżeli kilka podmiotów ? każdy skupiony na danym aspekcie czy danej przesłance dyskryminacji. Wskazała przy tym, że dobrym rozwiązaniem byłoby przypisanie kompetencji takiego organu RPO.
• Oświadczyła, że państwo nie powinno wycofywać się z szeregu sfer, w tym z administracji, edukacji, służby zdrowia czy więziennictwa.

W konkluzji spotkania głos zabrał Jerzy Stępień, były sędzia i prezes Trybunału Konstytucyjnego, który życzył kandydatce powodzenia.

Podsumowując należy stwierdzić, że ? choć nie przyciągnęło ono tłumów ? publiczne wysłuchanie kandydatki na RPO było ważnym i przydatnym spotkaniem, dzięki któremu można było sobie wyrobić pojęcie o jej poglądach, zapatrywaniach i planach. Dużą wagę ma to, że do spotkania w ogóle doszło ? prof. I. Lipowicz jest rekomendowana przez partię rządzącą i może być pewna wyboru, a mimo to uznała za wskazane poddać swoją kandydaturę tej formie weryfikacji społecznej. Jej kontrkandydatka, rekomendowana przez PiS Irena Romaszewska, odmówiła udziału w spotkaniu ? jakoby zasłaniając się prawem do prywatności.

Przemek „Multilicus” Szczepłocki

Dzień był udany od samego początku, gdy po połączeniu w pociągu sił z dwuosobową delegacją Lambdy Bydgoszcz umilaliśmy pani w przedziale podróż na stresujące spotkanie z prezesem i dyrektorką – podróże zaiste kształcą (pozdrowienia dla Dominiki – wiemy, że spotkanie przebiegło pomyślnie). Jedynie z dziesięciominutowym opóźnieniem przybyliśmy do Warszawy i udaliśmy się do budynku Ministerstwa na ?powitalną kawę?.

Na liście osób zgłoszonych do spotkania widniało 27 nazwisk, z czego co najmniej 3 osoby się nie pojawiły. Oprócz wyżej wymienionych byli też przedstawiciele i przedstawicielki organizacji pozarządowych: KPH, SOFy, Transfuzji, UFY, Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka i Polskiego Towarzystwa Prawa Antydyskryminacyjnego. Stronę rządową reprezentowały pracowniczki od naszych ?ulubieńców?: Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO) oraz Pełnomocniczki Rządu ds. Równego Traktowania (PRdRT), była też pani z Ministerstwa Spraw Zagranicznych i, ma się rozumieć, przedstawicielki MPiPS. Przybyły też osoby ze świata nauki reprezentujące Uniwersytet Warszawski, Polski Instytut Nauk, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, czy nasz rodzimy Uniwersytet Mikołaja Kopernika.

Spotkanie w pierwszej części było filmowane przez operatorkę kamery z portalu www.polityczni.pl, a w obu – przez operatora kamery z www.gaylife.pl. Spotkanie (bardzo udanie) moderował Łukasz Bojarski z Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka.

Celem spotkania było wypracowanie konkretnych rekomendacji do konkretnych organów i instytucji, dzięki którym można by skutecznie walczyć z problemem homofobii i innej dyskryminacji osób LGBTQ. Część pierwsza dotyczyła, ogólnie rzecz biorąc, komunikacji i współpracy różnych podmiotów, które zajmują tudzież powinny się zajmować przeciwdziałaniem dyskryminacji. W tej części było gorąco i interesująco, kiedy przedstawicielka MPiPS – ku ogólnemu niedowierzaniu innych osób – ?spierała się? z przedstawicielkami PRdRT o kompetencje, których podział zmienił się od początku lutego br. Organizacja pozarządowe zarzucały obu instytucjom niedostrzeganie i lekceważenie problemu homofobii, a pani (skądinąd całkiem sympatyczna) z biura PRdRT dzielnie odpierała ataki (ona, oczywiście, nie wie o żadnym piśmie z jakiejkolwiek organizacji, które wpłynęłoby do jej biura i pozostało bez odpowiedzi), acz przyznała, że dialog jest niewystarczający. Wykazała się za to ?dobrą wolą? i zaprosiła wszystkie obecne osoby na marcowe spotkanie w jej biurze. Niewykluczone, że takie spotkania mają szansę odbywać się regularnie i zyskać miano (choćby roboczego) zespołu działającego przy PRdRT. Takich radosnych zapowiedzi i obietnic padło dużo (gdyż biadolenie nad status quo było powszechne: każda osoba zabierająca głos, która nie reprezentowała strony rządowej, zarzucała władzom, że nie chcą dostrzegać problemu dyskryminacji osób LGBTQ), ale udało się też wypracować konkretne rekomendacje, m.in.:

• rzeczywiste konsultacje społeczne przy pracach nad ustawą antydyskryminacyjną;
• prace nad rekomendacjami przedstawionymi rządowi polskiemu przez organizacje międzynarodowe (ONZ, Rada Europy) dotyczące poprawy sytuacji osób LGBTQ w Polsce;
• zaangażowanie komisji trójstronnej;
• przedstawiciele ?mediów branżowych? zaproponowali też siebie jako stronę konsultacji, gdyż – ich zdaniem – tak łatwiej dotrzeć do ?zwykłych? przedstawicieli i przedstawicielek społeczności LGBTQ;
• konsolidacja kompetencji (czy potrzebujemy osobnego organu ?equality board? czy wystarczy dobrze wykorzystywać i realizować kompetencje organów już się tym zajmujących – PRdRT i RPO?);
• badanie i raportowanie sytuacji osób LGBTQ jako odpowiedzialność państwa;
• utworzenie zespołu/grupy roboczej do spraw osób LGBTQ przy PRdRT i regularne konsultacje.

W tym momencie nastąpiła przerwa na obiad i dyskusja przeniosła się na bardziej nieformalny grunt. Z kronikarskiego obowiązku dodam, że obiad był całkiem niezły, zwłaszcza te gotowane marchewki-juniorki, które podano w drugiej kolejności, kiedy pierwszy głód osób uczestniczących w spotkaniu został zaspokojony.

Po rozmowach w kuluarach odbyła się druga część spotkania, poświęcona temu, jak budować pozytywny przekaz społeczny dotyczący niedyskryminacji i jak przełamywać bariery komunikacyjne. Tę część rozpoczął dr Jacek Kochanowski, który swoim ?optymizmem? ustawił nastrój całej dalszej debaty. Stwierdził on, że nie ma co liczyć na zmiany legislacyjne w tym zakresie w najbliższych latach, więc należy skupić się na edukacji w placówkach oświatowych pierwszego i drugiego stopnia. Pojawiła się też kwestia współpracy z Policją i innymi służbami mundurowymi, którym, jak zgodnie uznano, również przydałaby się edukacja w kwestii potrzeb osób LGBTQ (takie próby już były podejmowane i być może warto nad tym dalej pracować). Debatowano, jak – przez media – próbować dotrzeć do społeczeństwa (kampanie społeczne?), ale chyba tutaj zabrakło uczestnikom i uczestniczkom optymizmu i wiary w powodzenie i realność tego typu akcji (skoro na antenie publicznej telewizji bezkarnie mogą istnieć programy W. Cejrowskiego i J. Pospieszalskiego…). Dobrze byłoby też, gdyby wątki nieheteroseksualne (budujące pozytywny obraz osób LGBTQ) pojawiały się w polskich serialach, z których duża część społeczeństwa czerpie swoją wiedzą o świecie; ponieważ na sali nie było żadnego wziętego scenarzysty (Ilony Łepkowskiej nie dostrzeżono) nie padły tu żadne konkrety.

Pesymizm przewijał się też przy okazji kwestii samorządów, które nie mają (albo nie wiedzą, że mają) pieniędzy dla organizacji działających na rzecz osób LGBTQ, a ubieganie się o dotacje możliwe jest jedynie pod płaszczykiem innej działalności, co jednak jest lekko uwłaczające, biorąc pod uwagę, jak dobrze sprawdzają się różne lokalne programy przeciwdziałające dyskryminacji. Do adresatów rekomendacji, obok kuratoriów oświaty, ośrodków doskonalenia nauczycieli, służb mundurowych, Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz Rady Etyki Mediów, dołączono więc też samorządy.

Więcej optymizmu było przy okazji dyskusji na temat tzw. Koalicji ds. Równych Szans, w którą włączył się m.in. Związek Nauczycielstwa Polskiego, czy pełnomocników ds. równego traktowania (ustalono, że taki pełnomocnik to minimum), który to pojawił się już w OPZZ (Adam Rogalewski).

Wypłynęła jeszcze kwestia ?słowniczka? – czyli tego, jak osoby LGBTQ chciałyby, żeby do nich i o nich mówić. Osobą kwestią jest jak ?zmusić? ludzi do jego stosowania. Ale bez samego słowniczka trudno się jeszcze konkretnie nad tym zastanawiać, więc uprasza się wszystkich o prace nad wykreowaniem pozytywnego słownika dotyczącego osób LGBTQ.

Trzeba przyznać, że spotkanie było konkretne, ale biorąc pod uwagę (niską!) liczbę uczestniczących w nim osób, wydaje się, że może być ciężko pokazać, że nie tylko garstce ludzi zależy na tym, by w Polsce osobom LGBTQ żyło się dobrze, a różnorodność była promowana. Na pewno pomoże na początek lista org obecnych na spotkaniu, do których mogłyby trafiać informacje dotyczące problematyki, którą się zajmujemy. Wiemy, że nie jest fajnie, ale przecież trzeba wierzyć i działać, by było lepiej. To spotkanie może się okazać dobrym ku temu krokiem.

Anka „Pi” Piórkowska

Część delegacji SPR - na spotkaniu

Wnioski i wrażenia pozostałych osób biorących udział w spotkaniu z ramienia SPR:

Mateusz ?Tymek? Korzus:(?) To, co mi się nie podobało na konferencji, to że temat edukacji był omówiony bardzo ogólnie, nie poruszono w ogóle sprawy edukacji na wsi.

Aleksandra ?Oluś? Skonieczka: Żałuję, że nie wszyscy byli w Min. Pracy, ale tam bardzo mocno było widać frustrację, jaka wywołana jest brakiem dyskusji społecznej podczas opracowywania ważnych dla naszego świata ustaw i projektów, nie tylko tych politycznych (?).

Przemek ?Multilicus? Szczepłocki: Spotkanie pokazało, że władze rozmawiają o (s)prawach osób LGBTQ jedynie pod przymusem i gdy dostają na to pieniądze z Unii Europejskiej – same tego tematu w ogóle nie zauważają. Info, że Biuro Pełnomocniczki ds. Równego Traktowania nie ma nawet 10 etatów (na walkę z całą dyskryminacją, nie tylko osób LGBTQ) pokazuje, jakie jest ?zaangażowanie? władz w kwestie walki np. z homofobią. Wymiana zdań nt. tego, co się obecnie dzieje z RZĄDOWYM projektem tzw. ustawy antydyskryminacyjnej była żenująca: projekt jest nie wiadomo gdzie, nie wiadomo, kto się nim zajmuje, nie wiadomo, co będzie z nim dalej. Poza tym osoby reprezentujące władze (MPiPS, MSZ i Pełnomocniczkę ds. Równego Traktowania) wykazywały się podziwu godnym biurokratycznym podejściem do tematu: dla nich ?zajęcie się sprawą? oznacza wysłanie pisma w odpowiedzi na zapytanie organizacji LGBTQ – to, że w tym piśmie są bzdury, komunały i ogólniki oraz zero konkretów – im nie przeszkadzało. Sformułowane rekomendacje (nie tylko pod adresem władz, ale też m.in. związków zawodowych oraz samych org LGBTQ) nie są dla kogokolwiek wiążące, nie ma żadnych gwarancji, że zostaną zastosowane. Orgi LGBTQ bezwzględnie powinny wykonać przypadającą na nie rekomendację opracowania ?słowniczka? poprawnego opisywania spraw LGBTQ przez ludzi mediów i polityki. Należy mimo to docenić, że spotkanie w ogóle się odbyło. Oby nie stało się ?listkiem figowym? dla władz.

Wśród zgłoszonych przez nas inicjatyw znalazły się m.in.

1. W części dotyczącej propozycji zadań które mają stać się w 2010 przedmiotem konkursów samorządu województwa, SPR zgłosiło m. in. nastepujące propozyje:
- program wsparcia dla młodych lesbijek, gejów, osób transpłciowych i ich rodzin(pomoc psychologiczna, wsparcie, budowanie pozytywnej tożsamości), oraz szybkiego reagowania w sytuacjach kryzysowych
- szkolenia dla osób prowadzących zajęcia z przedmiotu ?przygotowanie do życia w rodzinie? na temat orientacji seksualnych i tożsamości płciowych
- szkolenia uwrażliwiające dla funkcjonariuszy i funkcjonariuszek Policji i straży miejskich dotyczące praw osób LGBTQ, poszanowania ich godności oraz zapobiegania dyskryminacji na tle orientacji seksualnej i/lub tożsamości płciowej
- monitoring przestępstw popełnianych na terenie województwa ze względu na orientację seksualną i tożsamość płciową ? w celu oszacowania rozmiarów dyskryminacji tego typu dotykającej osoby LGBTQ
- kursy samoobrony dla osób należących do grup szczególnie narażonych na przemoc ? w tym osób LGBTQ
- zwiększanie zaangażowania społeczności w walkę z dyskryminacją,

2. W części proszą o informacje o oczekiwanym wsparciu poza-finansowego. I tu SPR proponuje:
- utworzenie w Urzędzie Marszałkowskim komórki ds. równego traktowania i przeciwdziałania dyskryminacji:
upoważnionej do występowania, w szczególności do zajmowania stanowiska oraz interweniowania w imieniu Zarządu Województwa i Sejmiku Województwa w sprawach dotyczących równego traktowania;
dysponującej personelem zorientowanym m.in. w problematyce dyskryminacji z uwagi na płeć, tożsamość płciową, orientację seksualną, niepełnosprawność, wiek a także status społeczny i status ekonomiczny,
wyposażonej w zasoby umożliwiające współpracę z lokalnymi, krajowymi oraz zagranicznymi podmiotami i organizacjami zajmującymi się równym traktowaniem i przeciwdziałaniem dyskryminacji.
- utworzenie Wojewódzkiego Inkubatora Trzeciego Sektora, w którym nowe, małe lub ?bezdomne? organizacje pozarządowe mogłyby mieć siedziby pracować i się rozwijać.

W cytowanych przez nas wcześniej badaniach pokazało się, że tylko 30% Polaków uważa, że ich kraj robi wystarczająco dużo aby walczyć z dyskryminacją. To najgorszy wynik w całej Unii Europejskiej. SPR może pomóc władzom publicznym to zmienić. Lecz władze publiczne także muszą chcieć to zmienić

Nasze stowarzyszenie skierowało pismo do Marszałka Województwa Kujawsko Pomorskiego Piotra Całbeckiego wyrażające nasze rozczarowanie takim przebiegiem sprawy. Można je ściągnąć tutaj w formacie .DOC.

Na ten moment przyszło nam trochę czekać ? poprzednik SPR, czyli toruński oddział KPH, nie miał osobowości prawnej i nie był uznawany przez władze za pełnoprawną organizację czy partnera do spotkań. Wraz z rejestracją SPR otworzyły się przed nami nowe możliwości współpracy z m.in. samorządem miejskim i wojewódzkim.

Uroczystego otwarcia Forum dokonał Michał Zaleski ? Prezydent Miasta Torunia. W ramach merytorycznej części spotkania podano, że już wkrótce zostaną ogłoszone konkursy ofert dla organizacji pozarządowych na 2010 rok, w którym Urząd Miasta Torunia chce przeznaczyć aż 4 miliony złotych na dotacje dla III sektora. Do wzięcia będą m.in. pieniądze ze wspierania rozwoju kultury i jej dóbr, realizację projektów artystycznych o walorach promocyjnych, czy ochronę i promocję zdrowia.

Kolejne fundusze będą będzie można uzyskać z puli, którą rozdysponuje urząd marszałkowski. Ta ma wynieść około 5,5 miliona złotych. W przyszłym tygodniu mają zostać ogłoszone bliższe informacje na temat budżetu i terminów naborów. Tu m.in. SPR będzie mogła starać się o wsparcie z programu dotyczącego kultury i sztuki (preferowane będą wydarzenia o minimum regionalnym charakterze lub związane z Rokiem Chopinowskim) oraz z programu dotyczącego upowszechniania praw człowieka (choć nie jest przesądzone, czy znajdą się na niego pieniądze). Z żalem musimy odnotować, że poza naszym zasięgiem są środki z programu edukacja i oświata – otrzymają je bowiem przede wszystkim te projekty, które promują nauki ścisłe. Przy ocenie wniosków będzie brane pod uwagę to, czy projekty mają aspekt ekologiczny (np. czy podczas festiwalu odbywa się segregacja śmieci) oraz czy w danym wydarzeniu mogą wziąć udział osoby z niepełnosprawnością. Za spełnienie tych warunków przewidziano dodatkowe punkty.

Ewa Głodowska-Morawska, pełnomocniczka zarządu województwa ds. współpracy z organizacjami pozarządowymi, powiadomiła podczas Forum, że trwają prace nad zmianą prawa, które ułatwi życie małym organizacjom. Chodzi m.in. o możliwość wpisywania do wniosków wkładu rzeczowego – w przypadku projektów do 5 tysięcy złotych taki wkład mógłby wynosić do 10% budżetu. Z kolei Anna Stachowiak, przedstawicielka ministerstwa pracy i polityki społecznej, zreferowała prace nad nowelizacją ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Ma się w niej pojawić możliwość zwolnienia z opłat za koszty sądowe przy wpisywaniu organizacji do rejestru OPP oraz konieczność uwzględniania przez samorząd terytorialny wkładu własnego organizacji (w tym np. pracy wolontariuszy i wolontariuszek). Warto przy tym zauważyć, że podczas sejmowych prac nad ustawą przepadła propozycja, by za działalność pożytku publicznego uznać walkę z dyskryminacją osób LGBTQ. Ostateczny wynik prac nowelizacyjnych będzie znany na początku przyszłego roku. Obie przedstawicielki władz przestrzegały też przed zbliżającym się końcem unijnych programów wspierających polskie organizacje – po 2015 roku strumień funduszy zostanie skierowanych na naszą wschodnią i południową granicę.

Tylko 30% Polaków uważa, że ich kraj robi wystarczająco dużo aby walczyć z dyskryminacją. To najgorszy wynik w całej Unii Europejskiej. SPR zgłasza propozycje aby pomóc władzom publicznym to zmienić.

Mając na uwadze iż Polacy oczekują bardziej zdecydowanych i głębokich działań władz na rzecz zmniejszenia dyskryminacji, toruńskie Stowarzyszenie „Pracownia Róźnorodności” (SPR) postanowiło wziąć udział w konsultacjach do programu współpracy województwa kujawsko-pomorskiego z organizacjami pozarządowymi na rok 2010 i wspomóc samorządowców swoimi pomysłami. To w drodze konsultacji wypracowane zostaną zadania, jakich wsparcia podejmie się samorząd województwa.

Toruńskie stowarzyszenie SPR – które zajmuje się przeciwdziałaniem dyskryminacji gejów, lesbijek, osób biseksualnych, transpłciowych i queer (LGBTQ) – zgłosiło wiele uwag i propozycji. Duża część spośród nich to przełomowe, jak na Polskie warunki, inicjatywy.

Instytucje świadczące usługi publiczne często nie mają wiedzy czym jest dyskryminacja i doświadczenia jak z nią walczyć. Nasze propozycje są pierwszym krokiem do zaznaczenia tej tematyki u osób odpowiedzialnych za kształt naszej rzeczywistości i zachęcania ich do działania - skomentował propozycje SPR Przemek Szczepłocki, prawnik organizacji.

Przygotowany przez urzędników formularz konsultacyjny składał się z dwóch części. W pierwszej, dotyczącej propozycji zadań które mają stać się w 2010 przedmiotem konkursów samorządu województwa, SPR zgłosiło m. in. nastepujące propozyje:
- program wsparcia dla młodych lesbijek, gejów, osób transpłciowych i ich rodzin (pomoc psychologiczna, wsparcie, budowanie pozytywnej tożsamości), oraz szybkiego reagowania w sytuacjach kryzysowych
- szkolenia dla osób prowadzących zajęcia z przedmiotu „przygotowanie do życia w rodzinie” na temat orientacji seksualnych i tożsamości płciowych
- szkolenia uwrażliwiające dla funkcjonariuszy i funkcjonariuszek Policji i straży miejskich dotyczące praw osób LGBTQ, poszanowania ich godności oraz zapobiegania dyskryminacji na tle orientacji seksualnej i/lub tożsamości płciowej
- monitoring przestępstw popełnianych na terenie województwa ze względu na orientację seksualną i tożsamość płciową ? w celu oszacowania rozmiarów dyskryminacji tego typu dotykającej osoby LGBTQ
- kursy samoobrony dla osób należących do grup szczególnie narażonych na przemoc – w tym osób LGBTQ
- zwiększanie zaangażowania społeczności w walkę z dyskryminacją,

W drugiej części urzędnicy proszą o informacje o oczekiwanym wsparciu poza-finansowego. I tu SPR proponuje:
- utworzenie w Urzędzie Marszałkowskim komórki ds. równego traktowania i przeciwdziałania dyskryminacji:
upoważnionej do występowania, w szczególności do zajmowania stanowiska oraz interweniowania w imieniu Zarządu Województwa i Sejmiku Województwa w sprawach dotyczących równego traktowania;
dysponującej personelem zorientowanym m.in. w problematyce dyskryminacji z uwagi na płeć, tożsamość płciową, orientację seksualną, niepełnosprawność, wiek a także status społeczny i status ekonomiczny,
wyposażonej w zasoby umożliwiające współpracę z lokalnymi, krajowymi oraz zagranicznymi podmiotami i organizacjami zajmującymi się równym traktowaniem i przeciwdziałaniem dyskryminacji.
- utworzenie Wojewódzkiego Inkubatora Trzeciego Sektora, w którym nowe, małe lub „bezdomne” organizacje pozarządowe mogłyby mieć siedziby pracować i się rozwijać.

Aktywny udział władz publicznych w walce z dyskryminacją i kreowaniu pozytywnych postaw to klucz do bardziej wolnego, szczęśliwszego, równego i różnorodnego społeczeństwa – dodaje Przemek, reprezentujący SPR.

* * *

Pełna wersja formularza konsultacyjnego do pobrania [klik]