Stylistyka Visual Kei ( visual-ang.- wizualny; kei-jap.- kształt) stanowi nieodłączny element gatunku j- rocka, choć oczywiście nie stanowi jego całości. Jednak naprawdę trudno odnaleźć choć jeden zespół, nie stosujący w jakiejś mierze elementów Visual Kei. Najpierw więc garść teorii, aby łatwiej nam było odnaleźć się w dalszym tekście.

Styl Visual Kei, najogólniej ujmując zakłada się na celowym i wyraźnym stosowaniu stylistyki androgynicznej (androgynia- połączenie cech męskich i żeńskich, zarówno na poziomie fizycznym jak i emocjonalnym) w wizualnej kreacji. Stosowane są przy tym niektóre techniki crossdressingu, dominują jednak raczej stroje typu uni- sex, niż te konkretnie przypisane do płci przeciwnej ( 95 % zespołów visual kei to wyłącznie mężczyźni). Dodatkowo charakterystyczne są męskie makijaże. Jednak obydwa powyższe, podstawowe elementy stylistyki są na tyle zbalansowane, że nie zacierają odbioru właściwej płci- męskiej. Budowa androgynicznej sylwetki oraz celowa gra powstałymi w ten sposób dwuznacznościami- to główne cele artystyczne zespołów japońskiej sceny Visual Kei.

Po tym ogólnym wstępie – nieco historii. Styl Visual kei to stosunkowo młode zjawisko. Korzeniami sięga lat 80-tych, przy czym wyraźna jest fascynacja europejskim oraz amerykańskim glam rockiem (David Bowie, Motley Crue). To dało „ideologiczne” podstawy do późniejszego rozwoju androgynicznych sylwetek i „przebieranek”. Jednak w pełni Visual kei rozwinął się dopiero w latach 90-tych, a początek XXI wieku to dalszy jego burzliwy rozwój. Obecnie japońska scena została całkowicie zdominowana przez różne odmiany Visual Kei. Do prekursorów stylu zaliczyć trzeba z pewnością X- Japan, Dir en Grey czy D’erlanger. Obecnie liderami są zespoły takie jak The GazettE, Alice Nine czy An Cafe. Fenomenem samym w sobie pozostaje zespół Malice Mizer.

Mana-sama, ekscentryczny gitarzysta Malice Mizer

Przechodząc do konkretnych elementów stylistyki Visual Kei, trzeba wspomnieć o najważniejszych niuansach, które ją tworzą. Nazywanie artystów Visual Kei transwestytami lub porównywanie ich stylu do „Emo” może wynikać jedynie z niewiedzy i pochopnego sądu. Jak nadmieniłem wyżej, stosowany crossdressing korzysta raczej z mody uni-sex, uzupełnionej co prawda dużą dawką raczej kobiecej galanterii i biżuterii. Oczywiście poza nurtem głównym, Visual Kei ma także swoje ekstremy, jak każdy styl. Niektóre kreacje idą w kierunku mocno teatralnym (falbaniaste suknie i dodatki, kryzy) lub bajecznie kolorowym, inspirowanym japońską Mangą. Inne są bardzo mroczne, wręcz zahaczające o makabreskę.

wbrew pozorom, wszystkie obecne tu osoby to mężczyźni

Równie nieodłącznym elementem tej stylistyki jest dopracowany, męski makijaż idealnie współgrający z przeważnie delikatnymi i chłopięcymi twarzami Japończyków. W połączeniu z wymyślnymi fryzurami potrafi on zrobić naprawdę oszałamiające wrażenie. Należy podkreślić, że zarówno makijaż, jak i stroje bardzo dalekie są od przerysowania czy kiczowatości, bardziej przypominają „nieustający pokaz mody” i to z najwyższej półki.

typowe kreacje Visual Kei

Jak wygląda tło obyczajowe Visual Kei w Japonii? Co ciekawe, w dużej mierze styl ten stracił już swój seksualny, skandalizujący wydźwięk. Stał się kolejnym zjawiskiem artystycznym, wyżej wzmiankowanym „nieustającym pokazem mody”, rodzajem show. Blichtr zespołów Visual Kei może też być postrzegany jako odtrutka dla przeciętnego młodego Japończyka, który cały tydzień spędza w „szarym”, jednakowym mundurku szkolnym.

A teraz to, co być może najbardziej interesuje Nas, środowisko LGBTQ- orientacja seksualna artystów Visual Kei. I tu pewna niespodzianka- większość z nich to poza sceną standardowi heterycy. Podkreśla to znakomicie, że Visual Kei to w dużej mierze jedynie zabawa stylem. Pozostała część co prawda dalej gra w tej materii kartą dwuznaczności, jednak co najwyżej ¼ stanowi faktycznie Bi. Przypadki homo coming- outu wśród twórców J- rocka są praktycznie nieobecne, brak więc jakichkolwiek podstaw do domysłów jaki procent z nich stanowią homoseksualiści.

łatwo o pomyłkę…

Kończąc, wspomnę jeszcze o miejscu stylu Visual Kei w j-rocku jako muzyce, z jakiej się przecież wywodzi. Zespoły Visual Kei grają niezwykle różnorodną muzykę, od pop rocka, przez progresywny, alternatywny, hard aż po metal i goth metal. We wszystkie te gatunki dało się wpleść charakterystyczne cechy androgynicznej stylistyki.

Bartosz Kostański

Dla wszystkich, którzy chcieliby bliżej zapoznać się z tematyką Visual Kei, szczególnie polecam poniższe strony:

• http://www.jame-world.com/pl/index.html – strona poświęcona muzyce j-rock, można tu wiele znaleźć…
• http://www.alice9-world.blogspot.com/ – nieoficjalna, ale bardzo rzetelna strona fanowska zespołu Alice Nine.
• http://www.angelfire.com/nj4/torikago/vkei_ex.html – dość dobry, bogato ilustrowany artykuł o Visual Kei ( ang.).
  i oczywiście garść linków do teledysków Visual Kei- niektóre rzeczy trzeba po prostu zobaczyć…
• http://www.youtube.com/watch?v=EIPTDgtr4eg
• http://www.youtube.com/watch?v=pO2bgPhtJZo
• http://www.youtube.com/watch?v=ne423XWtjf4
  i na koniec, niejako manifest programowy Visual Kei w wykonaniu słodkiego Miyavi…
• http://www.youtube.com/watch?v=6HJbdyj_Pzg

* * *

W Muzeum Narodowym trwa właśnie wystawa ARS HOMO EROTICA. W lipcu ulicami Warszawy przemaszeruje Parada Równości. Z tej okazji kino Iluzjon postanowiło zaprezentować przegląd filmowy pod hasłem CELULOIDOWA ARS HOMO EROTICA, obrazujący obecność wątków homoseksualnych w historii kina, od epoki Wielkiego Niemowy aż po produkcje najnowsze. Homoseksualność dla wielu twórców filmowych stała się poręcznym medium za pomocą, którego dokonywali głębokiej wiwisekcji socjologicznej i świadomościowej współczesnych społeczeństw. Prezentowana przez nas dwudziestka jest dostatecznie reprezentatywna by ów proces, rozpisany na dziewięć dziesięcioleci, przedstawić. Pokazane zostaną m.in. dwa filmy nieme: Puszka Pandory G.W. Pabsta i Michael T.C. Dreyera (oba filmy muzycznie zilustruje Marcin Mazurek). Z lat późniejszych warto wspomnieć dwie znakomite adaptacje sztuki Christy Winsloe Dziewczęta w mundurkach (1931 i 1958), głośnie produkcje angielskie: Smak miodu Richardsona i Niedziela, przeklęta niedziela Schlesingera, widowiskowego Orlanda Sally Potter i filmy najnowsze – Obywatela Milka Gusa van Santa, Samotnego mężczyznę Toma Forda a także Capote Millera.

- Naszą ambicją jest nie tylko wyświetlenie filmów, ale również przybliżenie widzom kontekstu i historii ich powstania, stąd większość z prezentowanych dzieł opatrzona będzie prelekcją - mówi Marlena Gabryszewska z Bibblioteki Narodowej. - Do grona prelegentów udało nam się zaprosić wybitnych filmoznawców, kulturoznawców i literaturoznawców. Z widzami spotkają się m.in. Dagmara Rode, Łukasz Maciejewski, Angelika Kuźniak, Tomasz Basiuk, Anna Taszycka, Piotr Sołodki i Samuel Nowak.

Szczegółowe informacje na stronie www.fn.org.pl.

Bilety w cenie 11-15 zł.

KINO ILUZJON
BIBLIOTEKA NARODOWA
AL. NIEPODLEGŁOŚCI 213, wejście A

POBIERZ PROGRAM FILMOWY: FORMAT DOC, FORMAT PDF

Prace nad ustawą, wprowadzającą do polskiego prawa przepisy wynikające z unijnych dyrektyw dotyczących równego traktowania, trwają od kilku lat - najpierw prowadzono je w resorcie pracy, od niedawna kontynuuje je Pełnomocniczka Rządu ds. Równego Traktowania. Ustawa wyznaczy ogólne ramy mające na celu walkę z dyskryminacją, zdefiniuje także sytuacje, w których różnicowanie grup obywateli będzie dopuszczalne.

Tymczasem kilka miesięcy temu Komisja Europejska wniosła skargę do Trybunału Sprawiedliwości w sprawie nieprzyjęcia przez Polskę przepisów wykonujących dyrektywy dot. równego traktowania.

Projekt ustawy – ściągnij plik PDF

Pełny tekst stanowiska – ściągnij plik PDF

Już w najbliższą niedzielę wybory Prezydenta RP. Wiele osób nieheteroseksualnych i transpłciowych chciało poznać stanowiska kandydatów w ważnych dla nich sprawach. Szansę na wypowiedź w tej kwestii postanowiło im dać osiem organizacji pozarządowych działających na rzecz poprawy sytuacji lesbijek, gejów, osób biseksualnych, trans i queer (LGBTQ): fundacje Autonomia i Transfuzja oraz stowarzyszenia – Kampania Przeciw Homofobii, Lambda Bydgoszcz, Lambda-Warszawa, Lambda Zielona Góra, Otwarte Forum oraz Pracownia Różnorodności. 26 maja 2010 r. wystosowały one wspólnie listy do kandydatów prosząc o odpowiedzi na pytania o wprowadzenie: ustawy o związkach partnerskich, możliwości zawieranie małżeństw przez osoby tej samej płci, nowelizacji kodeksu karnego rozszerzającej zakres tzw. przestępstw z nienawiści w związku z płcią, tożsamością płciową, orientacją seksualną, wiekiem i niepełnosprawnością ofiary, ustawy o korekcie płci biologicznej osób transseksualnych oraz ustawy antydyskryminacyjnej, której zapisy byłyby oparte na dyrektywach Unii Europejskiej. Ostatnie pytanie dotyczyło aktywniejszego przeciwdziałania przez władze dyskryminacji ze względu na orientację seksualną i tożsamość płciową.
Pisma wysłano do dziewięciu kandydatów (pominięto Andrzeja Leppera), spośród których odpowiedź – pomimo wysyłanych monitów i przypomnień – nadesłał tylko Grzegorz Napieralski. Kandydat na każde z pytań odpowiedział w kilku zdaniach, zasadniczo twierdząco – z wyjątkiem pytania o umożliwienie zawierania małżeństw osobom tej samej płci. Z całością wypowiedzi kandydata można zapoznać się tutaj.

Całkowity brak reakcji ze strony pozostałych kandydatów daje do myślenia co do ich stosunku zarówno do społeczeństwa obywatelskiego, zagadnienia dyskryminacji jak i praw osób nieheteroseksualnych i transpłciowych. Jak z braku odpowiedzi na pytania organizacji LGBTQ wynika, większość krajowej klasy politycznej ignoruje sprawy tej części polskiego społeczeństwa. Otwarte pozostaje pytanie, czy tak potraktowana grupa społeczna weźmie to pod uwagę w trakcie wyborów.

W grudniu 2009 roku wydawało się, że Urząd Marszałkowski nie skorzysta z antydyskryminacyjnych propozycji SPR zgłoszonych podczas konsultacji programu współpracy województwa z organizacjami samorządowymi. Jedną z tych propozycji było utworzenie w UM komórki ds. równego traktowania i przeciwdziałania dyskryminacji. Propozycji nie przyjęto z uwagi na szczupłość środków w dyspozycji Urzędu. Mimo tego Lambda Bydgoszcz i SPR wspólnie zaapelowały do marszałka Piotra Całbeckiego, by ponownie rozważył utworzenie takiej komórki.

Odpowiedź dotarła do nas pod koniec kwietnia. Szefowa Wydziału Polityki Prorodzinnej i Rynku Pracy UM, pani Elżbieta Opiłowska, poinformowała nasze stowarzyszenia, że „dla podjęcia stosownych decyzji w tym zakresie zasadne jest przeanalizowanie zarówno potrzeb w zakresie działań wsparciowych i antydyskryminacyjnych wobec osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, jak również wypracowanie zakresów i możliwości działań, które możliwe są do prowadzenia na szczeblu Samorządu Wojewódzkiego”. A następnie poprosiła o informacje nt. homofobii oraz refleksję nad działaniami, jakie miałoby podejmować ”biuro ds. równego traktowania”. Wspólną odpowiedź Lambdy Bydgoszcz i Pracowni Różnorodności można przeczytać poniżej. O reakcji Urzędu Marszałkowskiego powiadomimy, gdy tylko ona nastąpi.

Materiały do pobrania:
- odpowiedź Urzędu Marszałkowskiego z prośbą o przybliżenie zjawiska dyskryminacji z 27 kwietnia 2010
- odpowiedź Pracowni Różnorodności i Lambdy Bydgoszcz z 17 maja 2010

Tegoroczny program filmowy składa się z pięciu bloków filmowych prezentujących różnorodne  formy i tematy „queer cinema” z całego świata.
Męskie sekrety to filmy pełne pikantnych opowieści o drapieżnej namiętności i pokusach miłosnych; Queerowe ciała, queerowe spektakle to trzy różne filmy dokumentalne, które mierzą się z powszechnymi poglądami na temat pożądania, dodając queerowe spojrzenie na obrazy ciała, performensy, reprezentacje rasowe oraz kobiecą seksualność.
Opowieści spoza szafy od animowanych historii opowiedzianych w pierwszej osobie na zmaganiach z homofobicznym najlepszym przyjacielu kończąc. Młode kobiety i młodzi mężczyźni w tych trzech filmach reprezentują różne podejście do nieprzewidywalnego i zdradliwego procesu konfrontacji z własną seksualnością oraz ujawniania się przed przyjaciółmi i rodziną.
Queerowi pionierzy to hołd złożony dwóm pionierom homoseksualnego ruchu w USA. Dzięki ich wizjonerskiemu zaangażowaniu w sprawy społeczności oraz olbrzymiej wytrwałości udało się przetrzeć szlak i wywalczyć wiele praw, przywilejów oraz możliwości prowadzenia upragnionego stylu życia dla społeczności LGBT w USA oraz wielu innych miejscach na świecie.
Wyjątkowym rarytasem filmowym będzie retrospektywa Claudii Morgado Escanilli. Kuratorem tegorocznego festiwalu jest Paul Lee.
Wprowadzenie „Strategie queerowe w filmie” wygłosi Paweł Sołodki, łódzki filmoznawca, pomysłodawca i główny organizator festiwalu AMDL!?.

Wszystkie filmy wyświetlane będą z polskimi napisami.

Wstęp wolny

* * *

Poniżej skrócony program. Kliknij tutaj po pełny program wraz z informacjami o filmach.

11 czerwca PIĄTEK godz. 17.00

Męskie sekrety(72 min.)

Heiko Reż. David Bonneville, Portugalia, 2007, 13 min.

Cadillac Blues Reż. Mazen Khaled, Liban, 2003, 26 min.

Shutter Release Reż. Jessica Cheeseman, USA, 2008

Własność / Possession Reż. Hervé Joseph Lebrun, Francja, 2007, 24 min.

Queerowe ciała, queerowe spektakle(72 min.)

Chubb Rubb: A Fat Cabaret Reż. Alexis Mitchell, Kanada, 2006, 10 min.

Circus Geeks and Sideshow Freaks Tori Foster & Alexis Mitchell, Kanada, 2008, 12 min.

Smutek w tobie / Blu in You Reż. Michelle Mohabeer, Kanada/Tryinidad i Tobago, 2008, 50 min.

Opowieści spoza szafy(83 min.)

Poza szafą / Beyond the Closet Reż. Christine Engel, Kanada, 2009, 23 min.

Po kryjomu reż. Marta Matuszak, Polska, 17 min.

Coming Out po polsku / Coming Out in Poland Reż. Sławomir Grunberg, USA, 2008, 18 min.

Cyprian, ja i inni / Cyprien, Moi, et les Autres Reż. Jean-Baptiste Dumont, Belgia, 2006, 34 min.

12 czerwca SOBOTA godz. 18.00

Queerowi pionierzy (83 min.)

575 Castro St. Reż. Jenni Olson, U.S.A., 2008, 7 min.

Sex Positive Reż. Daryl Wein, U.S.A., 2008, 76 min.

Retrospektywa Claudii Morgado Escanilli (55 min.)

Angustia, Kanada, 1996, 5 min.

Rozpętane / Unbound , Kanada, 1995, 19 min.

Bez bikini / No Bikini , Kanada, 2007, 9 min.

Smakuj mnie / Sabor a Mí, Kanada, 1998, 22 min.

Organizatorzy
Stowarzyszenie „Pracownia Różnorodności” na rzecz lesbijek, gejów, osób biseksualnych, trans i queer
Studencki Klub Pracy Twórczej ‘Od Nowa” – www.odnowa.umk.pl

Partnerzy:
Nieformalna grupa „a million different loves!?” www.amilliondifferentloves.pl
Przydatne rzeczy do pobrania: skrócony program, plakat.

Spotkanie rozpoczęło się od krótkiego wystąpienia prof. I. Lipowicz, w którym nakreśliła ona, które zagadnienia – jej zdaniem – wymagają uwagi RPO. Wskazała przy tym na kryzys zaufania do instytucji publicznych, który może stać się niebawem hamulcem rozwoju Polski. Przejawami tego kryzysu są zarówno skargi na Polskę wnoszone do trybunału w Strassburgu jak i lawina 60 tysięcy listów, które rocznie trafiają do biura RPO. Zdaniem kandydatki, działalność RPO jest ważnym czynnikiem pogłębiającym zaufanie społeczne do organów państwa – i to pomimo tego, że osoby, które do tej pory piastowały tę funkcję, różnie rozkładały akcenty swojej działalności, kładąc większy nacisk na sferę prawa pracy, wystąpienia generalne czy interwencje indywidualne. Prof. I. Lipowicz zaznaczyła w tym kontekście, że jej celem jest prawo człowieka do dobrej administracji.
Odnosząc się do kwestii wykluczenia społecznego, kandydatka stwierdziła, że najbardziej pomijaną i zapomnianą grupą społeczną są osoby starsze i osoby w podeszłym wieku, a na drugim miejscu plasują się osoby niepełnosprawne. Zdaniem prof. I. Lipowicz obie te grupy zostały pozostawione przez państwo bez pomocy, przy czym w odniesieniu do osób niepełnosprawnych zbyt często szermuje się argumentem wysokich kosztów, na poniesienie których Polski nie stać. Kandydatka zaznaczyła, że są działania na rzecz tych osób, które można prowadzić bez ponoszenia kosztów.
Wśród swoich atutów – przemawiających za wyborem jej na stanowisko RPO – kandydatka wymieniła ośmioletni staż w sejmie oraz znajomość mechanizmów funkcjonowania państwa.
Jednocześnie już w swoim wstępnym wystąpieniu prof. I. Lipowicz podkreśliła, że – w jej opinii – RPO nie jest organem, który ma „zastępować” inne organy państwa (w późniejszej części spotkania wracała do tego szereg razy); w szczególności dotyczy to dziedziny tworzenia prawa. Jej zdaniem RPO ma stać na straży prawa już istniejącego i działać na innych obszarach, np. reagując na bezczynność władzy. Kandydatka dodała też, że – jako RPO – chce się przyczynić do popularyzacji mediacji jako metody załatwiania spraw i sporów.

Po wystąpieniu kandydatki przystąpiono do pytań publiczności. Poniżej większość z odpowiedzi prof. I. Lipowicz.

• Nie obawia się politycznej rekomendacji ani poparcia PO jako czynników, które będą osłabiać zaufanie do RPO. Dodała, że z rekomendacji PO pełni od 2008 roku funkcję dyrektorską w Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej i że cały jej kontakt z partią, która wystawiła jej kandydaturę, sprowadził się do jednego, krótkiego spotkania.
• Uchyliła się od odpowiedzi na pytanie, które osoby – z dotychczasowych RPO – podziwia i z jakiego powodu.
• Uchyliła się od odpowiedzi na pytanie Ewy Siedleckiej o ratyfikację konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych – stwierdzając, że nie zna argumentów władz Polski, które nie dokonały ratyfikacji, oraz dodając, że problem może sprowadzać się do wyboru między brakiem ratyfikacji a ratyfikacją połączoną z koniecznością płacenia odszkodowań, bo na wprowadzenie postanowień konwencji w życie Polski być może nie stać.
• Nie umiała odpowiedzieć, czy zaskarżyłaby tzw. protokół dodatkowy do Karty Praw Podstawowych UE, natomiast stwierdziła, że na sprostanie wymogom KPP np. w zakresie ochrony zdrowia Polski prawdopodobnie nie stać (pytanie E. Siedleckiej).
• Uchyliła się od odpowiedzi na temat tzw. sankcji oznaczonej i tego, czy stanowi ona naruszenie konstytucyjnej zasady sądowego wymiaru kary – stwierdziła, że póki ustawa zawężająca możliwość wyboru kary za niektóre przestępstwa do 25 lat pozbawienia wolności i dożywocia nie zostanie uchwalona, dyskusja o tym jest bezprzedmiotowa (pytanie E. Siedleckiej).
• Uchyliła się od odpowiedzi na pytania Adama Bodnara dotyczące wliczania oceny z religii do średniej ocen na maturze oraz o stosunek do sprawy Alicji Tysiąc. W tym drugim przypadku stwierdziła, że „nie zna racji stron”, co było o tyle zaskakujące, że pytanie dotyczyło sprawy, w której – z naruszeniem obowiązującego prawa, ale bez konsekwencji – A. Tysiąc odmówiono aborcji, a Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł, że polskie prawo nie przewidywało żadnego mechanizmu pozwalającego A. Tysiąc na wyegzekwowanie jej uprawnienia do zabiegu.
• W odpowiedzi na pytanie A. Bodnara o tzw. ustawę antydyskryminacyjną stwierdziła, że nie jest zwolenniczką „ustaw horyzontalnych”, bo – jej zdaniem – nie sprawdzają się one.
• W odpowiedzi na pytanie Grega Czarneckiego o potrzebę szkolenia Policji w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji stwierdziła, że trzeba zwiększać wrażliwość Policji; jednocześnie oskarżyła pytającego o stereotypy i ferowanie wyroków co do postępowania Policji ws. zastrzelenia Nigeryjczyka Maxwella I. na terenie praskiego bazaru.
• Zadeklarowała, że jest zwolenniczką wielokulturowości.
• W nawiązaniu do swojego wystąpienia wstępnego powtórzyła, że nie widzi się w roli inicjatorki procesu legislacyjnego, ale wskazała na możliwości kontrolne RPO oraz możliwość inicjowania kontroli przeprowadzanych przez inne podmioty, w tym NIK.
• W odpowiedzi na moje pytanie zapowiedziała, że spotkania z organizacjami LGBTQ będą się odbywać, bo trzeba „wsłuchiwać się w ich głos”.
• Uchyliła się od odpowiedzi na moje pytanie, czy poprze nowelizację kodeksu karnego rozszerzającą ochronę przed przestępstwami z nienawiści na osoby dyskryminowane z uwagi na płeć, tożsamość płciową i orientację seksualną; dodała, że przed podjęciem decyzji musi poznać dane uzasadniające taką zmianę prawa.
• W odpowiedzi na moje pytanie na temat uznania przez państwo i prawo – w jakichkolwiek formie i zakresie – związków osób tej samej płci stwierdziła, że – w jej odczuciu – nie jest to problem wymagający rozwiązania, że są dostępne narzędzia cywilnoprawne, które pozwalają uregulować sytuację takich związków, natomiast zmiany w prawie, w szczególności wprowadzenie związków partnerskich, może zostać odebrane jako próba obejścia konstytucyjnej ochrony małżeństwa.
• W reakcji na pytanie E. Siedleckiej o sprawę Piotra Kozaka przeciw Polsce, z której wynika konieczność zmiany stosunku polskiego prawa i polskich władz do związków osób tej samej płci, odparła, że wyroki trybunału strasburskiego mogą naruszać „tradycję konstytucyjną” w poszczególnych krajach i dlatego należy do nich podchodzić ostrożnie. Jak stwierdziła w rozwinięciu, prawo może wyprzedzać świadomość społeczną (przykładem ma być relacja między stosunkiem społeczeństwa do kary śmierci a stanem prawnym, który takiej kary nie przewiduje), ale jest to „marsz po grani” i trzeba przy tym uważać, aby prawo nie straciło swego autorytetu.
• Na pytanie Łukasza Bojarskiego dotyczące „equality body” (którego utworzenie przewidują unijne dyrektywy antydyskryminacyjne) odparła, że woli, żeby powstał jeden podmiot zajmujący się wszystkimi przejawami dyskryminacji, aniżeli kilka podmiotów – każdy skupiony na danym aspekcie czy danej przesłance dyskryminacji. Wskazała przy tym, że dobrym rozwiązaniem byłoby przypisanie kompetencji takiego organu RPO.
• Oświadczyła, że państwo nie powinno wycofywać się z szeregu sfer, w tym z administracji, edukacji, służby zdrowia czy więziennictwa.

W konkluzji spotkania głos zabrał Jerzy Stępień, były sędzia i prezes Trybunału Konstytucyjnego, który życzył kandydatce powodzenia.

Podsumowując należy stwierdzić, że – choć nie przyciągnęło ono tłumów – publiczne wysłuchanie kandydatki na RPO było ważnym i przydatnym spotkaniem, dzięki któremu można było sobie wyrobić pojęcie o jej poglądach, zapatrywaniach i planach. Dużą wagę ma to, że do spotkania w ogóle doszło – prof. I. Lipowicz jest rekomendowana przez partię rządzącą i może być pewna wyboru, a mimo to uznała za wskazane poddać swoją kandydaturę tej formie weryfikacji społecznej. Jej kontrkandydatka, rekomendowana przez PiS Irena Romaszewska, odmówiła udziału w spotkaniu – jakoby zasłaniając się prawem do prywatności.

Przemek „Multilicus” Szczepłocki

List zawiera sześć pytań. Pięć z nich sformułowanych jest na zasadzie „Czy podpisałby pan ustawę…” i dotyczy:

• wprowadzenia tzw. związków partnerskich (dostępnych dla par osób tej samej płci, ale też różnych płci),
• zmiany konstytucji umożliwiającej zawieranie małżeństw przez osoby tej samej płci,
• rozszerzenia istniejącej ochrony przed tzw. przestępstwami z nienawiści na osoby dyskryminowane ze względu na płeć, tożsamość płciową, orientację seksualną, wiek i niepełnosprawność,
• ułatwienia korekty płci biologicznej osób transseksualnych, uproszczenia procedury sądowej oraz refundacji terapii przez NFZ,
• wprowadzenia zakazu dyskryminacji m.in. ze względu na płeć, tożsamość płciową, orientację seksualną, wiek i niepełnosprawność we wszystkich sferach życia społecznego i gospodarczego, które do tej pory nie są nim objęte.
• pytanie szóste dotyczy nastawienia kandydata do kwestii przeciwdziałania dyskryminacji ze względu na orientację seksualną i tożsamość płciową.

Pod listem podpisały się: Fundacja Autonomia, Fundacja Transfuzja, Stowarzyszenie „Kampania Przeciw Homofobii”, Stowarzyszenie „Lambda Bydgoszcz”, Stowarzyszenie „Lambda-Warszawa”, Stowarzyszenie „Lambda Zielona Góra”, Stowarzyszenie „Otwarte Forum” oraz Stowarzyszenie ”Pracownia Różnorodności”.

Wzór wysłanego pisma: pobierz w formacie PDF

Nasza delegacja nie była może zbyt pokaźna: udało się ją zmieścić do jednego samochodu (zarejestrowanego do przewożenia maksymalnie 5 osób, a w bagażniku też nie było już miejsca na dodatkową…), ale pokazała, że współpraca toruńsko-bydgoska nie jest mitem. Dzięki ogromnej zapobiegliwości kierowniczki wycieczki i wzięcia przez nią sporego marginesu czasowego, delegacja przybyła na bydgoski Plac Wolności (skąd o godzinie 15 miał wyruszyć Marsz) o godzinie 14.30. Nasza grupa szybko przyciągnęła uwagę czającego się nieopodal młodego człowieka, który znalazł się tam w tym samym co i my celu, potem dołączyła do nas jeszcze para dziewczyn. Organizatorzy silną grupą pojawili się ok. 14.48, wraz z grupą Niemców z Mannheim (wśród nich był nawet radny – kiedy my doczekamy się osoby otwarcie homoseksualnej na takim stanowisku?), którzy przybyli do Bydgoszczy specjalnie na BDR. Rozdano tęczowe naklejki, plansze, gwizdki i ulotki. Zapewniono też żółtą i białą taśmę izolacyjną do zaklejania ust, ale nam i paru zainteresowanym osobom udało się użyć ‘klasycznej’ czerni .

W sumie do Marszu ruszyło około 33 osób. Połączone siły Policji i Straży Miejskiej (w małej liczbie) ubezpieczały przemarsz. Nie zdołały jednak zapobiec atakowi homofobicznego najwyraźniej śmietnika na jedną osobę stowarzyszoną w SPR – wystarczyła chwila nieuwagi i staliśmy się bogatsi o kolejne symbole (ciężkiej) walki z homofobią: guz i siniaki. Przemarsz przebiegał spokojnie. Właściwie należałoby stwierdzić ‘sprint’ milczenia, a nie marsz – może to z uwagi na bliską odległość miejsca docelowego, może z uwagi na bycie dostrzeżonym przez niechciane osoby z zewnątrz („Widziała mnie sąsiadka. O boże, ale będzie jazda na dzielni!” - cytat z końca pochodu)? Bydgoszcz tego dnia jakby opustoszała i nie mijało nas wielu ludzi, wskutek czego udało się rozdać zaledwie część przygotowanych ulotek (kilka z nich trafiło w ręce przedstawicieli jakiejś organizacji chrześcijańsko-indyjskiej, z którymi ‘zderzyliśmy’ się wchodząc na Rynek). Za to po drodze doświadczyliśmy niemal biblijnej sceny: jak kiedyś przed Mojżeszem Morze Czerwone, tak teraz przed nami (z małą pomocą policjantów) rozstąpiły się samochody, umożliwiając przekroczenie w chwale jednej z głównych ulic miasta.

Po ok. 10 minutach marszobiegu dotarliśmy na miejsce docelowe: Stary Rynek (w większości wyłączony z użytku). Tam, w obecności mediów (fotografujących nas przez całą drogę), policyjnego radiowozu i nielicznych przechodniów, symbolicznie zdarliśmy z ust taśmy, a ’megafonowy’ z pełnym zaangażowaniem nawoływał do przerwania milczenia wobec mowy nienawiści. Wtórowały mu nasze kilkakrotne okrzyki „Stop homofobii!”. Na koniec ‘przemówienia’ nastąpiło tradycyjne dmuchanie w gwizdki, które trwało dobrą minutę, wprowadzając bębenki niektórych w niezłą konsternację. Na tym zakończył się bydgoski Marsz Milczenia 2010. Delegacja SPRowa, lekko zmarznięta acz w dobrych humorach, udała się w drogę powrotną do Torunia.

AI+Pi

Przypomnijmy sprawę. W swojej interpelacji poseł PiS uznał homoseksualność za „podobną” do nekrofilii, pedofilii oraz zoofilii, nazwał ją „dewiacją”, „zboczeniem seksualnym” oraz „odchyleniami seksualnymi”. Stwierdził, że wystawa „Ars Homo Erotica”, poświęcona homoerotyzmowi w sztuce, uczyni z Muzeum Narodowego w Warszawie „wychodek”, oraz że będzie „narzędziem demoralizacji społeczeństwa w rękach marginalnej, wyizolowanej grupy”. Nazwał też osoby przygotowujące EuroPride 2010 „środowiskiem zboczeńców seksualnych”, a warszawską Paradę Równości oraz inne odbywające się w Warszawie zgromadzenia publiczne z udziałem osób nieheteroseksualnych - „marszami zboczeńców”. St. Pięta stwierdził ponadto, że postępuje „zawłaszczanie przestrzeni publicznej przez lobby homoseksualne”.

W obszernym wezwaniu do odwołania powyższych stwierdzeń SPR wyłożyło posłowi PiS, że są one bezpodstawne i obraźliwe dla osób homoseksualnych oraz nie przystoją posłowi na Sejm RP. SPR zażądało od St. Pięty wycofania się ze stwierdzeń zawartych w interpelacji 12370 oraz publicznego przeproszenia osób, które mogły poczuć się nimi urażone. Poseł PiS dostał miesiąc czasu, aby to uczynić. St. Pięta nie tylko nie zastosował się do wezwania, ale dał w mediach do zrozumienia, że nie zamierza się wycofywać ze swoich stwierdzeń ani nikogo przepraszać.

19 marca 2010 roku Pracownia Różnorodności złożyła w Prokuraturze Rejonowej Warszawa-Śródmieście zawiadomienie o popełnieniu przez St. Piętę przestępstwa zniesławienia osób homoseksualnych przy użyciu środków masowego komunikowania (interpelacja została opublikowana w Internecie a ponadto była szeroko komentowana w mediach). Ponieważ zniesławienie jest tzw. przestępstwem prywatnoskargowym (co do zasady prokuratura się nim nie zajmuje), wraz z zawiadomieniem złożono wniosek o objęcie przestępstwa ściganiem przez prokuratora. SPR obszernie argumentowało, że w ściganiu tego przestępstwa zachodzi tzw. interes społeczny, wobec czego prokurator powinien zająć się tą sprawą z urzędu.

Dopiero 18 maja 2010 roku wpłynęło do nas postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa. W uzasadnieniu lakonicznie stwierdzono, iż brak jest interesu społecznego w objęciu sprawy ściganiem. Prokurator nie odniósł się jednak do argumentacji przedstawionej przez SPR. Dodatkowym zaskoczeniem był prokuratorski wywód, zgodnie z którym SPR powinno sobie samo poradzić ze ściganiem posła PiS, gdyż „jak wynika z załączonych dokumentów [SPR] reprezentowane jest przez osoby wykształcone, pełnoletnie, odnoszące się w zawiadomieniu tak do poglądów doktryny jak na i orzeczenia Sądu Najwyższego, co świadczy o dobrej znajomości prawa”. Zdaniem prokuratora oznacza to, że SPR „może reprezentować interesy środowiska sama, bądź za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika”.

Szczupłość (a raczej brak) argumentów prokuratury skłoniła nas do umożliwienia oskarżycielowi publicznemu ponownego zabrania głosu. Jak stwierdzono w czasie wewnętrznej dyskusji nad tą sprawą, prokuratorowi trzeba dać szansę wypowiedzieć się obszerniej. Dziś SPR skierowało do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia zażalenie na odmowę wszczęcia postępowania karnego w sprawie homofobicznej interpelacji posła Stanisława Pięty.

Liczymy się z tym, że sąd nie podzieli naszych argumentów. Mamy też świadomość, że ściganie polityka, do tego chronionego przez immunitet poselski, nie jest łatwe. Pomimo tego szykujemy prywatny akt oskarżenia przeciwko posłowi PiS, a ponadto pozew cywilny o naruszenie dóbr osobistych. Zostaną one złożone, gdy organy ścigania ostatecznie odmówią zajęcia się tą sprawą. O rozwoju wypadków będziemy na bieżąco informować.

* * *

Zapoznaj się z dokumentami dotyczącymi tej sprawy:

• list SPR do posła Pięty (DOC)
• zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, które SPR skierowało do prokuratury (DOC)
• odpowiedź prokuratury odmawiająca wszczęcia ścigania (JPG: strona 1, strona 2, strona 3, strona 4)
• zażalenie SPR do sądu na decyzję prokuratury (PDF)